Astronom Dimitar Sasselov Oxford’da bir bilimsel konferansta yaptığı açıklamada, geçen yıl Ocak ayında yörüngeye yerleştirilen Kepler uzay teleskobu ile yapılan gözlemlerde, Dünya’nın ölçülerine yakın 140 değişik gezegen keşfedildiğini belirtti.

Bu keşiflerin ünlü gökbilimci Kopernik’in rüyalarının gerçekleşmesi anlamına geldiğini söyleyen Sasselov, Kepler uzay teleskobunun bu gezegenleri, yıldızlarının önünden geçerken ışığı çok küçük bir miktar da olsa karartmasını ölçerek belirlediğini anlattı.

Son keşiflerin ardından bilim insanları, Samanyolu’nda yaşam koşullarına evsahipliği yapabilecek 100 milyon civarında gezegen olduğunu düşünüyor ve bunların içinde Dünya benzeri yaşamın sürdürülebileceği 60 kadarını iki yıl içinde belirlemeyi umuyorlar.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın il başkanları toplantısında, ‘’İlk Türk istihbarat uydusunu 2012’de fırlatıyoruz’’ açıklaması sonrası ‘’Göktürk’’ adı verilecek olan uydunun tamamlanma aşamasında olduğu bildirildi.
Türk adını tarihte ilk kez kullanan Göktürk devletinin adı verilecek olan istihbarat uydusu, 200 milyon dolara mal olacak. Uzaydan 60 santimetre büyüklüğündeki nesnelerin hareketlerini rapor edecek kabiliyette olan uydu sayesinde, sınırlardaki terörist faaliyetler de izlenebilecek.
Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın koordinesinde yürütülen çalışmalarda uydu montaj ve entegrasyonunu, TUSAŞ Türk Havacılık ve Uzay Sanayii yapıyor. TÜBİTAK ve ASELSAN gibi kuruluşların da üzerinde çalıştığı uydu, 650 kilometre irtifada yörüngeye oturtulacak ve en çok 6 yıllık bir ömrü olacak. Türkiye halen, bölgedeki hareketliliği ABD uyduları ile Inta Space Turk şirketinin alçak yörünge uydusu Ikonos ile takip ediyor.

SİVİL AMAÇLA DA HİZMET VERECEK
Başta bölücü terör örgütü, uyuşturucu trafiği ve insan kaçakçılığı gibi organize suçlarla mücadelede de kullanılacak olan istihbarat uydusu, dinleme ve izleme imkânına sahip olacak. Uydu sayesinde, PKK’lı teröristlerin hareketleri de, gerçek zamanlı olarak izlenebilecek.
Göktürk uydusu, yüksek çözünürlüklü görüntü sağlayacak. Uydu, aynı zamanda, orman alanlarının kontrolü, kaçak yapılaşmanın takibi, tabii afet sonrası hasarın belirlenmesi, ürün rekolte tespiti, coğrafi harita verilerinin üretilmesi gibi sivil faaliyet alanında da kullanılabilecek.

Rusya Uzay Ajansı “Roskosmos”un internet sitesinde yer alan habere göre, Hawaii’deki Mauna Kea yanardağının zirvesinde bulunan Keck Teleskobu vasıtasıyla ulaşılan verileri değerlendiren bilimadamları, Betelgeuse’nin son 16 yılda kutuplarından basılarak daha önce sahip olduğu yuvarlak şeklini hızla kaybettiğinin gözlendiğini aktardı.

Bilimadamları, dev yıldızda meydana gelen bu değişikliklerin; aylar, hatta haftalar içerisinde Betelgeuse’nin süpernova’ya dönüşeceğinin işareti olabileceğini öne sürüyor.

Bazı bilimadamları, meydana gelecek patlamada yayılacak ışığın şiddetinin Ay’ın yansıttığı ışığa eşdeğer olacağını söylerken; kimi bilimadamları ise patlamanın çok daha parlak olacağını iddia ederek, Dünya’nın kısa süreliğine de olsa adeta iki “güneşi” olacağını savunuyor.

Patlamanın Dünya için tehlikeli olmadığını vurgulayan bilimadamları, patlama sonrasında oluşan zararlı parçacık dalgalarının yüzyıllarca sonra Yerküreye ulaşacağını belirtiyor.

‘BEYAZ GECELER’
Süpernova patlamasının 5-6 hafta süreceğini belirten bilimadamları, patlama zamanı yayılan ışık nedeniyle gezegenimizin bazı bölgelerinde, insanların “beyaz geceler”le tanışacağını (kutuplar ve yakınlarındaki aydınlık geceler), bazı bölgelerde ise gündüz aydınlığının 2-3 saat uzayacağını söylüyor.

NEBULA OLACAK
Patlamanın ardından Betelgeuse tamamen sönerek, insanlara bulutsu (Nebula) şeklinde görünecek.

YENGEÇ İKİ YIL PARLAMIŞTI
1054 yılında Çin ve Arap astronomlar tarafından kayıtlara alınan bir süpernova neticesinde oluşan Yengeç Bulutsusu (Crab Nebula), bize uzaklığının 6000 ışık yılı olmasına rağmen haftalarca Venüs’ten daha parlak görünmüş ve yaklaşık iki yıl boyunca da çıplak gözle izlenecek parlaklığa sahip olmuştu.

GÜNEŞİN BİN KATI
Yerküreye 500 ışık yılı uzaklıktaki Orion Takımyıldızı’nda yer alan dev Betelgeuse yıldızı, 4,5 milyar yaşındaki Güneş’e karşılık sadece birkaç milyon yaşında.

Güneş’in 1000 katı büyüklüğünde ve 100 bin katı parlaklığında olan Betelgeuse, Güneş Sistemi’nin merkezinde olsaydı büyüklüğüyle Merkür, Venüs ve Dünya’yı içine alarak Jüpiter’e dek uzanırdı.

Dev yıldızın yüzeyinde saptanan ortalama yüzey sıcaklığı, Güneş’in yüzey sıcaklığından 3 bin derece daha sıcak, 9 bin derece.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ogram kapsamında gerçekleştirilecek son iki uzay mekiğinin gönderilmesi işini 2011 itibariyle tamamlamış olmayı planlıyor.

İşten çıkarmalar şirketin küresel işgücünün yaklaşık yüzde 15′ini teşkil ediyor, ancak işten çıkarılacakların sayısının artacağı tahmin ediliyor.

Obama yönetimi, yüksek maliyetler nedeniyle yeni uzay aracı ve bu yöndeki diğer uzay çalışmalarının özel sektöre devredilmesinden yana bir tutum izliyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (UUİ) çalışmalarını tamamlayan Atlantis’te bulunan 6 kişilik mürettebat, bugün güneş doğarken mekiğin frenleme roketini ateşledi.

Amerikan uzay kuruluşu NASA’nın Florida eyaletindeki uzay üssünden yapılan açıklamada, Atlantis’in TSİ 15.48′te Yer’e indiği bildirildi.

NASA’nın Cape Canaveral’deki uçuş kontrol merkezi, hava koşullarını inceledikten sonra mekiğin inişine onay vermişti.

Amerikan uzay mekiği Atlantis, bir haftadır kenetli olduğu UUİ’den 23 Mayıs’ta ayrılmıştı.
Son görevinde UUİ’ye 12 ton teknik malzeme ile erzak götüren Atlantis’in astronotları Garrett Reisman ve Michael Good, üç kez çıktıkları uzay yürüyüşünde, her biri 170 kiloluk iki dev bataryayı yerleştirmek dahil, tüm görevleri başarıyla yerine getirmişti.

Mekik astronotları, hafta boyunca yaptıkları çalışmalarda, uzay istasyonuna altı yeni batarya, yedek anten ve Rus yapımı yeni bir modülü monte etti. 6 metre uzunluğunda ve 2,32 metre çapındaki 5 tonluk Rassvet adlı basınçlı modül, Rus Soyuz ve Progress uzay araçlarının yanaşması ve malzeme depolanması için kullanılacak.

Bu seyahatten sonra eylül ortasında Discovery ve kasım sonunda Endeavour’un yapacağı iki uçuşun ardından yaklaşık 30 yıldır hizmet veren uzay mekiklerinin emekliye ayrılması ve müzeye kaldırılması öngörülüyor.

Mekiklerin görevinin sona ermesinin ardından ABD, 2015′e doğru yeni bir fırlatma sistemine sahip olana dek astronotlarını UUİ’ye ulaştırmak için Rus Soyuz füzelerine bağımlı olacak.

Amatör astronomlar, Amerikan Hava Kuvvetleri’nin bir ay önce uzaya fırlattığı, görevi ve amacı açıklanmayan, küçük bir mekiğe benzeyen insansız bir uzay aracını izlemeyi başardıklarını ve aracın çok güçlü yeni bir casus uydu olduğunu düşündüklerini bildirdiler.

New York Times gazetesinin haberine göre, çeşitli ülkelerden amatör gökbilimcilerin oluşturduğu bir grubun Kanadalı üyesi Ted Molczan, X-37B’nin her dört günde dünyanın aynı bölgesi üzerinden geçtiğini, bunun da Amerikan görüntüleme uydularının her zamanki davranışı olduğuna işaret etti.

Esrarengiz aracın güzergahının ABD ordusunun özellikle ilgilendiği Irak, İran, Pakistan, Afganistan ve Kuzey Kore gibi ülkelerin bulunduğu çeşitli bölgelerin üzeri olduğuna dikkat çeken amatör astronomlar, aracın 408 km irtifada bulunduğu ve dünyanın çevresini her 90 dakikada bir turladığını belirttiler.

Astronomlar, açık bir gecede X-37B’nin gökyüzünde parlak bir yıldız gibi göründüğünü söylediler.

Amerikan Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilileri, uzay aracının yeni bir silah olmadığı, ancak yerdeki askeri tesis ve kuvvetlere yardım ve destek amacıyla kullanılacağı yönünde ısrarlı açıklamalar yapmışlardı.

10 yılı aşkın bir süredir geliştirilmekte olan X-37B (Yörünge Test Aracı) adlı robot uzay aracı, geçen ay Florida eyaletindeki Cape Canaveral uzay üssünden sorunsuz bir şekilde uzaya gönderilmişti. Minyatür bir uzay mekiğine benzeyen 8,9 metre uzunluğa ve 4,5 metre kanat genişliğine sahip yörünge aracı ile ilgili açıklamada, bu aracın yeni teknolojileri denemek için bir yörünge laboratuvarı olarak kullanılacağından başka ayrıntı verilmemişti.

Askeri yetkililer, X-37B’nin daha sonra Kaliforniya’daki Vandenberg hava üssüne ineceğini belirtirken, tarihini açıklamamışlardı.

Pentagon’un uzay programlarından sorumlu bakan yardımcısı Gary Payton, X-37B’nin ne zaman dünyaya döneceğini “samimi olarak bilmediklerini” belirterek, uzay aracının güneş panelleri sayesinde yörüngede 9 aydan fazla kalabileceğini kaydetmişti.

Uzmanlar, Pentagon’un bu robot uzay aracı için mutlaka askeri bir projesi olduğunu, yoksa hükümetin bunun için bu kadar para ve mali kaynak ayırmayacağına işaret ediyor.

Başta bir NASA projesi olan, ancak 1999′da Hava Kuvvetlerine geçen X-37B, Boeing firması tarafından inşa edildi.

Esrarengiz uzay aracı yörüngeye oturduktan sonra güneş panelleri ve lityum-iyon bataryalarından sağladığı elektrikle çalışmaya başladı.

Hava Kuvvetleri, gelecek yıl ikinci bir X-37B fırlatmayı planlıyor. Uzay mekiklerinin bu yılın sonunda emekliye ayrılmasından önce üretilen yeni uzay aracı, şimdiye dek gizli tutulan bir proje olsa da Cape Canaveral’daki fırlatmanın ardından epey ses getirmişti.

Uzmanlar, aslında bir NASA projesi olan X-37B’nin uzayda ne kadar kalacağının, görevinin ne olacağının ve ne amaçla tasarlandığının bilinmediğine işaret ederken, çok sayıda ülkenin, özellikle Çin’in uzayın askeri amaçlı keşfine soyundukları bir dönemde, bu uzay aracının spekülasyon konusu olabileceğini belirtiyor.

Deneme uçuşunun başarılı olmasının, yörüngeye yeniden kullanılabilir ticari uzay gemilerinin gönderilmesi yönünde önemli bir gösterge olacağını ifade eden uzmanlar, 10 yılı aşkın süredir üzerinde çalışılan ve yüz milyonlarca dolar harcanan X-37B’nin uzaydan silah atabilecek bir tür insansız savaş uçağı olarak da kullanılabileceğini ileri sürmüşlerdi.

Amerikan Hava Kuvvetleri yetkilileri, daha önceki açıklamalarında, uzaya insan göndermeksizin NASA’nınki gibi bilimsel deneyleri yapacak ve küçük yükleri dünyaya getirecek bir uzay aracına ihtiyaçları bulunduğunu belirtmişlerdi.

Mekiğin astronotları Garrett Reisman ve Michael Good, dün yaptıkları son uzay yürüyüşünde, her biri 170 kiloluk iki dev bataryayı Atlantis’in kargo bölümüne yerleştirmek dahil tüm görevleri başarıyla yerine getirdi.

Atlantis ve altı kişilik mürettebatı yarın UUİ’den ayrılacak ve Çarşamba TSİ 15.44′te dünyaya inecek.

Mekik astronotları hafta boyunca yaptıkları çalışmalarda, uzay istasyonuna altı yeni batarya, yedek anten ve yeni bir modülü yerleştirdiler.

6 metre uzunluğunda ve 2,32 metre çapındaki 5 tonluk basınçlı Rus yapımı modül, Rus Soyuz ve Progress uzay araçlarının yanaşması ve malzeme depolaması için kullanılacak.

Bu seyahatten sonra Eylül ortasında Discovery ve Kasım sonunda Endeavour’un yapacağı iki uçuşun ardından, yaklaşık 30 yıldır hizmet veren uzay mekiklerinin müzeye kaldırılması öngörülüyor.

Mekiklerin görevinin sona ermesiyle ABD, 2015′e doğru yeni bir fırlatma sistemine sahip olana kadar astronotlarını UUİ’ye ulaştırmak için Rus Soyuz füzelerine bağımlı olacak.

Gökyüzü, 22 Nisan’da (yarın) ”yıldız kayması” olarak da bilinen meteor yağmurlarına sahne olacak. Gökyüzü meraklıları, Lyrid meteor yağmurlarını Ankara Üniversitesi (AÜ) Ahlatlıbel Rasathanesi’nde düzenlenen etkinliklerle de izleyebilecek.

AÜ Rasathanesi yetkililerinin verdiği bilgiye göre, halk arasında ”kayan yıldızlar” ya da ”meteorlar” olarak bilinen gök taşları, gök bilimin en çok ilgi çeken konularından birini oluşturuyor.

Yolculuğu dünya atmosferinde sona eren küçük boyutlu cisimler, gece gökyüzünde anlık ışıklı izler olarak görünüyor.

Göktaşı yağmurları, güneş sisteminin iç kısımlarına yani Güneş’e doğru yaklaşan bir kuyrukluyıldızdan kaynaklanıyor. Buz ve tozdan oluşan bu büyük kar toplarından her biri güneş sisteminin iç kısımlarına doğru yaklaştığında, güneş ışınları kuyruklu yıldızın donmuş yüzeyini ateşe veriyor ve toz parçacıkları serbest kalıyor.

Bir kuyruklu yıldız, güneş sisteminin iç kısımlarından her geçişinde trilyonlarca küçük parçacığı ardında bırakıyor. Dünya’nın yörüngesi bu kuyruklu yıldızın yörüngesiyle kesiştiğinde bir meteor yağmuru oluşuyor.

En ünlü meteor yağmurlarından biri Ağustos ayında izlenebilen Perseid meteor yağmuru olarak biliniyor. Meteor yağmurlarını izlemek için havanın açık olması durumunda teleskoba ya da başka bir gözlem aracına ihtiyaç duyulmuyor. Meteor yağmurları, bulutsuz gökyüzünde çıplak gözle rahatlıkla izlenebiliyor.

RASATHANEDEN YILDIZ KAYMASI ETKİNLİĞİ
AÜ Rasathanesi, yarın yaşanacak Lyrid (Çalgı) Meteor Yağmuru için Ahlatlıbel yerleşkesinde bir etkinlik düzenleyecek.

Şehir ışıklarından uzakta gökyüzünde yaşanacak şöleni izlemek isteyen başkentli meraklılar için düzenlenecek etkinlik, saat 20.00′de başlayacak.

Katılımcılar, etkinlikte meteor yağmurları hakkında bir sunum izleyebilecek ve teleskoplarla çeşitli gök cisimlerini izleme şansına sahip olacak. Havanın kapalı olması durumunda alternatif bir program izlenecek.

Bu arada, Rasathane yetkilileri, havanın soğuk olması ihtimaline karşı, katılımcıları kalın kıyafetler giymeleri konusunda uyardı.

Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü yetkililerinden alınan bilgiye göre, yarın öğle saatlerinde Ankara’da havanın kapalı olması, yer yer de yağış bekleniyor. Akşam 20.00-21.00 saatleri arasında ise başkentte, parçalı ve az bulutlu bir hava hakim olacak. Havanın açık olduğu saatlerde yıldız kayması çıplak gözle de izlenebilecek.

Akşam saatlerinde Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesinde yağışlar, iç ve batı bölgelerde ise parçalı ve az bulutlu hava bekleniyor.

NASA’nın Pasadena’daki Jet Motorları Laboratuvarından (JPL) yapılan açıklamaya göre, TSİ 02.00′den sonra geçecek göktaşının Dünya’ya 359 bin kilometre yaklaşacağı tahmin ediliyor.
JPL, bu mesafenin Dünya ile Ay arasındaki uzaklığın 10′da 9′u kadar olduğunu kaydetti.

Yaklaşık 22 metre genişliğindeki göktaşı, görevi kuyrukluyıldız ve diğer gezgin gökcisimlerini keşfetmek ve Dünya’ya yakınlıklarını değerlendirmek olan Arizona eyaletinin Tucson kenti yakınlarındaki “Catalina Uzay İzleme” teleskobu tarafından tespit edildi.

Küçük bir asteroid, geçen Ocak ayında, Dünya’nın çok daha yakınından, 130 bin kilometre mesafeden geçmişti.

Nature adlı dergide bugün yayımlanan makaleye göre, gök bilimciler, 175 yıldır Epsilon Aurigae yıldızının parlaklığının neden düzenli aralıklarla azaldığını anladılar. Gök bilimciler, Auriga takımyıldızında 1820 yılında keşfedilen Epsilon Aurigae yıldızının parlaklığının, her 27,1 yılda 18 ay süreyle birden azaldığını tespit etmişler ama nedenini bugüne dek hiç çözememişlerdi.

Nature dergisinde çıkan araştırma, uzun yıllar olayla ilgili değişik teoriler üreten bilim adamlarının, sonunda olayı çözdüğünü belirtiyor. Dergi, gök bilimciler, düzenli aralıklarla kalın bir toz diskinin Epsilon Aurigae ve dünyanın arasındaki düzleme girdiğini ve yıldızın parlaklığının bu yüzden azaldığını açıkladıklarını aktardı.

Dergi, bu teorinin dört teleskop tarafından görüntülenen yıldızdan gelen ışığı birleştirip büyüten interferometri adlı teknikle ispatlandığını ifade etti. İnterferometri adlı teknikle büyütülen resim, Hubble teleskobu tarafından doğrudan doğruya dünyaya iletilen resimden 100 defa daha büyük.
Epsilon Aurigae yıldız tutulması 2009′da başladı ve 2011′e kadar sürecek. Bu olay, 2009′da düzenlenen uluslararası gök bilim yılının en önemli olayı idi.