Başak Sayan, son günlerde gündemden düşmüyor. Önceleri yazdığı “Aşk ve Baştan Çıkarma Üzerine” adlı kitabı üzerinden polemikler yürüdü gitti. Kitaptaki karakterlerden birinin Ahmet Hakan olduğu iddia edildi. Sonra Akşam gazetesinde başladığı köşe yazarlığı kariyeri ve Kemal Kılıçdaroğlu ile röportajı konuşuldu. Bitmedi konular, Kılıçdaroğlu ile babası CHP’ye girmek istediği için kulis yapıyor dendi. Böyle olunca yazdığı kitabı, oyunculuğu ve yeni başladığı gazetecilik macerasının yanı sıra bu polemikleri de merak etmeye başladık. Hangisi doğruydu? Değilse neden bu kadar çok polemik dönmeye başlamıştı ortada? Tüm bunları konuşmak için buluşuyoruz Sayan’la. “Türkiye’de bir insan hayallerini gerçekleştiriyorsa, ona hemen saldırılıyor” diyor eleştirilerle ilgili. Hayatta da sadece iki şeyi hayal ettiğini söylüyor. Biri oynamak, diğeri yazmak. İlkine zorluklarla, ailesine ve şartlara büyük bir direnç göstererek ulaşmış. İkincisinde de yine zorluklarla karşılaşacağının farkında. Ama dert etmiyor, meydan okumaya kararlı. Dik duruyor. “Tek sıkıntım merak” diyor, “her şeyi bilmek istiyorum.” Yazarlık deneyiminin etkileri sürerken, yeni kitabını yazmaya başlamış bile. Bir de önümüzdeki yıl çekilecek bir film senaryosu yazıyor. Büyük kurumsal şirketlere astrolojik danışmanlık hizmeti veriyor. Yeni sezonda Yaprak Dökümü devam edecek. Görünen o ki, Sayan boş durmamaya kararlı, kendini geliştirmek adına her yola zorlu da olsa giriyor.

- Nasıl başladı gazetecilik macerası? Kılıçdaroğlu’yla söyleşiniz yayımlandı, olay oldu. Oray Eğin’le pişti oldunuz, babanız için kulis yaptığınız söylendi. Peki nedir işin aslı?

- Kendimi bildim bileli yazıyorum. Sadece bugüne kadar cesaret edip, istikrar gösterip kitap haline getirerek piyasaya çıkarmak gibi bir durum olmamıştı. Artık daha istikrarlıyım yazma konusunda. Kitabımı okuyan Özlem Akalan’ın önerisi üzerine köşe yazarlığı başladı. Zaten ben gazeteci değilim, olmak da istemiyorum. Sadece bir sanatçıyım ve köşe de yazıyorum, o kadar.

- Köşenizin yanı sıra röportaj da yaptınız. Hatta röportaj için Kemal Kılıçdaroğlu’nu seçtiniz. Neden tercihiniz bu yönde oldu?

- Her hafta röportaj yapmayacağım. Merak ettiğim, ses getireceğini düşündüğüm kişilerle yapabilirim. Onun da bir tarihi yok. Kılıçdaroğlu’nu istememin sebebi de bu kadar hızlı değişen gündemin içinde, böyle bir adamın kaybolmaktan korkup korkmadığını merak etmemdi. Ben korkarım mesela. Bir de ona bugüne kadar da hep gazeteciler soru sordu. Ben oraya bir sanatçı olarak gittim ve hem bir sanatçı hem de halktan biri olarak merak ettiklerimi sordum. Bana cazip gelen de o tezatlıktı zaten.

- Peki sizce Kılıçdaroğlu niye size röportaj verdi? Bu da bir merak konusu neticede.

- İnsanlar neden bunu merak ediyor, anlayamıyorum. Kemal Bey, elinden geldiğince herkese derdini anlatmaya, kendini ifade etmeye ve yapmak istediklerini anlatmaya çalışan biri. Zaten gittiğimde de odasının önü ana baba günüydü. Bir şekilde herkesle diyalog kuruyor. Kimseyle röportaj yapmamış biri değil ki Kemal Bey. “Ben yapmak isteseydim bana verir miydi” diyen gazeteciler de açıp soracak, “Ben aradım bana röportaj vermedi” diye yazacak. Yoksa bu çok farazi bir yorum olarak kalır.

- Peki bunlara bir tepkiniz var mı?

- Yok. Sadece şaşkınım. Bir taraftan da korkuyorum çünkü gazeteci titrini üzerime almak istemiyorum. Ben sanatçıyım ve hedefim bu değil. Sadece hayatımın sonuna kadar yazmak ve oynamak istiyorum. Küçük dilimi yuttum söylenenleri duyunca. Babası için görüştü diyorlar. İnanılabilir mi buna? Babam kanser atlattı, büyük bir ameliyat oldu. Bu yazılanları okuyunca o kadar sinirlendim ki.. Ama insanlar çok merak ediyorsa 19 yaşında bir kardeşim var, politikaya girmeye niyetli. Ben de 20 yıl öncesinden yol yapıyorum.

- Ailenizin siyasetle bağı sıkı o halde.

- Ankaralı bir aileyiz. Dayım Ecevit’le çok yakındı. Ben de küçükken sık sık partiye gidip gelirdim. Dayım da bürokrattı, annem de öyle. Zaten Ankaralı olup, siyasete bulaşmamış çok az aile vardır. O yüzden yabancısı değilim.

- Gazeteden para almadığınızı duydum. Böyle bir gönüllülük esası var mı?

- Hiçbir zaman parayla ve özel hayatla ilgili konuşmadım, konuşmam. Çünkü bunları konuşmayı doğru bulmuyorum.

- Şimdi farklı bir dünyaya girmiş oldunuz. Medyayı nasıl yorumluyorsunuz baktığınız taraftan?

- Başlarken korktum. Öyle ki artık fikirleri olayları değil, köşelerde insanlar birbirini eleştirmeye başladı. Sürekli bir didişme hali var. Medya kaynayan korkunç bir kazanmış, bunu farkettim. Bir yazı yazdım, babamdan tutun da eski ilişkilerime kadar neler çıktı. Ben sadece hayallerimi gerçekleştiriyorum. Ama Türkiye’de bir insan hayallerini gerçekleştiriyorsa hemen saldırılıyor.

Aşk ve baştan çıkarma üzerine

- Kitabınızın adı “Aşk ve Baştan Çıkarma Üzerine”. İsmi de epey ilgi çekiyor. Neden bu adı tercih ettiniz?

- İnsanlar baştan çıkarma tabirini yanlış anlıyor. Baştan çıkarmak, karşındaki kişi ya da kişilerin düşüncelerine hükmedebilmek demek aslında. Kendi istek ve arzularınızı karşınızdakinin kendi isteği ve arzusuymuş gibi empoze edebilme gücüdür. Mesela liderler de toplumları manipüle ederek baştan çıkarıyorlar. Ya da reklamcılar tüketicileri, büyük şirketler kitleleri… Sadece ikili ilişkilerde yok ki bu.

- Ama başına aşk koymuşsunuz.

- Çünkü kişisel baştan çıkarmalarla kitlesel baştan çıkarmaların temeli aynıdır. Ayrıldığı noktalar olsa da hepsinin temelinde aynı mekanizma işler. Kitapta bu dinamiği anlatıyorum.

- Kitaptaki aşk hikâyeleriniz de çok konuşuldu. Hatta Altan karakterinin Ahmet Hakan olduğu söylendi, ayrıntıları üzerine de yorumlar yapıldı.

- Hiçbir zaman bu isimler bunlardır demedim, demem. Zaten söyleyecek olsam kendi isimlerini kullanırdım.

- Twitter’a “İsrail için bebek katili deniyor. Saddam için de… Peki toplum içindeki bebek katillerine ne yapmalı?” yazdınız. Bu da Ahmet Hakan’a bir gönderme, sosyal medyada iki eski sevgilinin kapışması olarak yansıdı.

- Şok içinde kaldım. Annem delirmiş bir şekilde aradı, babamdan gazeteleri saklamış. Sadece okuduğum bir üçüncü sayfa haberinden yola çıkarak, toplum içinde bunlar da var ne yapmak lazım düşüncesiyle yazdım. Kimseyi kastetmiyorum orada. Zaten böyle bir durum olsa, atışacak bir tek o mecra mı kaldı, oradan mı konuşacağız?

- “Yoksa her şeyi açıklayacak bir röportaj mı yapsam? Kariyer-mariyer kalmaz ama…” da demişsiniz. Bu bir gönderme gibi anlaşılmıyor mu sizce de?

- O başka bir yorumdu. İkisi birbiriyle bağlantılı değildi ama arka arkaya yazıldığı için öyleymiş gibi anlaşılabiliyor. Artık hiç yorum yazmıyorum zaten, ders oldu bu bana. Ne kadar tehlikeli bir şeymiş…

Sorunlu ilişkiler yaşadım ama…

- Oyunculuk hedefleriniz neler?

- Benim derdim kalıcı olmak. Otuz yıl sonra da bu işi yapabiliyor olmayı istiyorum. O yüzden ağır ağır ilerliyorum. Hayat garip, bazen hayallerinizin gerçekleşmesi için vesile yaratıyor, bazen de durduruyor. Ben de bu süreçte bazen koşacağım, bazen soluklanacağım.

- Kitabın devamı gelecek mi?

- Bir roman yazıyorum, sonbaharda yayınlanacak. 21. yüzyıl ilişkilerinin sonuçlarını anlatmak istiyorum. Şu an bir hayat yaşıyoruz, çok da hızlı, hemen tüketiliyor her şey. İki gün sonrasını düşünmüyor insanlar. Çünkü etrafta çok fazla alternatif var. İnsanlar bu hızlı tüketimin neticesinde 30 yıl sonra kendi hayatlarında nasıl sonuçlar ortaya çıkacağını bilmiyor. Buradan yola çıkıyorum hikâyede.

- Siz peki o hızlı tüketimden sıyrılabiliyor musunuz?

- Kendini, koruyabildiğin kadar koruyabiliyorsun. Bir ilişkide tek kişi değil, iki kişi var. O yüzden sadece sizin kararlarınız, tercihleriniz olmuyor. Hayat ne getirirse onu yaşıyoruz. Biraz kaderci bir yaklaşım ama ne yazık ki ben de hayattan bunu öğrendim.

- Yazarken beslendikleriniz daha çok yaşadıklarınız mı oluyor?

- Annem en büyük dert ortağımdır. Kitabı yayınevine yolladıktan sonra ona “Neden bu kadar çok sorunlu ilişkiler yaşadığımı anladım” dedim. Çünkü onları yaşamasaydım bu kadar araştırmayacaktım, bu kitabı yazamayacaktım. Çünkü hayatı biriktiriyorsunuz. Yazar da oyuncu da hayatın içinde olmalı, her bir üretiminde yeni bir karakter yarattığı için. Oturduğun yerden, cam fanusunda yaşayarak bunları yapamazsın.

Fikret Hakan, sanatta 60 yılını devirdi. 60 yıl içinde sinemaya büyük emek harcayan, 200’ü aşkın filmde oynayan Fikret Hakan, işin mutfağında acısını da yaşamış tatlısını da. Yarı yolda bırakanları da tanımış, sözde “dürüst”leri de. Anlatacak çok şeyi var, sözlerinden ve gözlerinden belli oluyor. “Biz Sizin Çocuklarınızla Büyüdük” adıyla yazacağı anı kitabına saklıyor asıl söyleyeceklerini.

Şimdilerde akademik bir yayınla karşımızda Fikret Hakan. “Türk Sinema Tarihi” adıyla yayımladığı, 60 yıldır arşivlediği belgelerle düzenlediği yaklaşık bin sayfalık arşiv niteliğinde bir kitapla. Üç yıl boyunca gece gündüz çalışarak ortaya çıkardığı bu kitap 1914-1996 yılları arasında, 82 yıl içinde sinema tarihiyle beraber Türkiye’nin de bir dönemine ışık tutuyor. “Bağrına taş basıp gerçekleri, tarafsız bir şekilde ortaya koyacaksın. Bu akademik bir kitap. Ama daha söyleyecek çok sözüm var” diyor Hakan.

Edebiyatçı yönüyle de tanıdığımız Hakan yazıyor, yazmaya da devam edecek. 1950’li yıllarda Türkiye’deki sınıf atlama savaşını veren kadınların öyküleri üzerine kurduğu Gece Limanı romanı yayın evinde. Yakın zamanda da üçlü bir nehir romana başlayacak. Onun için artık varsa yoksa mürekkep ve kağıt. Yıllardır ertelediklerini hayata geçiriyor ve diyor ki “Hayat 70’inde başlar.” İşte Hakan’ın yeni bir enerjiyle başladığı yeni dönemi… Anlatıyor.

- Türk Sinema Tarihi kitabını yazmaya nasıl başladınız? - 1952 yılında tiyatrodan sinemaya geçtim. O yıllarda baktım ki başı boş ve gelişmekte olan bir sinema var. Birtakım belgeleri arşivlemek gerektiğini düşündüm.

- O yıllarda çok da gençsiniz.

- Daha önce Abdi İpekçi’nin çıkardığı İstanbul Express gazetesinde öykülerim ve küçük röportajlarım çıkıyordu. Gençtim ama edebiyatçılıktan gelmenin vermiş olduğu bir uyanıklık vardı. O yıllarda başladım şirket şirket dolaşarak belge toparlamaya. Kitaba karar verdiğimde ise öğretim üyeliği yapıyordum ve öğrencilerin bilgi çaresizliğinin farkındaydım. O yüzden de akademik bir kaynak olarak hazırladım.

- En hassas olduğunuz nokta neydi kitabı hazırlarken?

- Akademik bir kitap yazmak için tarafsız olmak gerekiyor. Sanıyorum bunu yapabildim. Hırslarımı, küfürlerimi ve övgülerimi bir sonraki anı kitabıma saklıyorum.

- Donanımlı bir sanatçısınız. Sinema tarihinin 60 yılını da bizzat içinde yaşadınız. Ancak sinemada alaylısınız. Bu çalışma sizin için nasıl bir serüven oldu?

- 1968 yılında bir dergide çok ünlü Fransız bir yazarın günah çıkardığı bir makaleyi okudum. Yunanlıların ünlü drama oyuncusu Katina Paxinou ile görüşüyor. Yazar, Katina’ya Fransız ukalalığı içinde “alaylı olduğunuz söyleniyor, siz hangi akademiden mezunsunuz?” diye soruyor. Kadın gülümsüyor, “Atina’da akademiyi ben kurdum” diyor. Yazar, yazısında utancından nasıl yerlere düştüğünü anlatmıştı. Baktığınız zaman akademik yapıları alaylıların kurduğunu görürsünüz. Bu kitabı yazabilecek o kadar çok akademisyen varken, ben yazdım. Demek ki onların zamanları yoktu.

- Bu çalışmanın sizin için bir yenilenme süreci olduğundan da söz edebilir miyiz?

- Her ne kadar ayakta kalmak için Yeşilçam’ın bazı kurallarına boyun eğip harcı alem bir yığın film yapmış isem de hiçbir zaman o edebiyatçı ve şair yönümü bırakmadım. Olaylara onların ışığında baktım. O yıllar benden sadece bir şey çaldı. Yazmam gereken ürünlere engel oldu. Şimdi de yazabildiğim için yenilendiğimi hissediyorum.

- Peki sinema uğruna erteledikleriniz için pişmanlık duyuyor musunuz?

- Kesinlikle hayır. Çünkü beni yoğuran onlardı. Türk yazınında, sineması ve tiyatrosunda işin mutfağının hem pisliğini hem de güzelliklerini gördüm. O kayıp, yitik diye gördüğüm yıllar aslında benim karanlıklarıma ışık tuttu.

- Kitapta son sözlere baktığımızda büyük bir kızgınlık, kırgınlık ve öfke çıkıyor satırlarınızdan.

- O kadar da olacak. Türk sineması, evet kabuk değiştirdi. Yeşilçam, işletmeci tezgâhına dayanan garip bir sinemaydı ve 1996 yılında bitti. 96-2000 arası da geçiş dönemi oldu. Gençler film yapmaya başladı. Ama bunlar hep bireysel kaldı. O süreç, Türkiye’deki izleyicinin daha önce yapılan parkalı sahtekârlıklardan bıktığı dönemdi. Zaten 80 kuşağı da apolitize edilmişti. O yüzden şimdilerde bireysel filmler ön planda. Çünkü yetişme tarzları içinde sosyolojik endişeler, öğretiler yok. Bunları da söylemeden geçemezdim.

- Peki bu da mı bir geçiş süreci?

- Çok fazla film çekiliyor diye seviniyoruz. Aralarında bireysel sinemanın çok güzel örnekleri olsa da, salt bireysel sinemayla bu iş olmaz. 1980 ile 2010 arasında, yani 30 yılda Türkiye’de çok şey değişti. Ama toplumsal sorunları kimse irdelemiyor. Tek kollu bir insandan dünyanın en büyük savaşçısı olmasını bekleyemezsiniz, değil mi?

- Tüm bunlara bir etken de sinemanın yıllar içinde sektörleşememesi değil mi?

- “Adam olacak çocuk b…dan belli olur” Araştırıp yapsalardı.

Eleştirmenler bize savaş açtı

- Bu yıl sanattaki 60. yılınız. Dünü konuştuk ama yarına baktığınızda nasıl bir duygu kalıyor size?

- Kelaynaklar gibiyiz, neslimiz tükeniyor. Ay geçmiyor ki bizden birini musalla taşına yollamayalım. Geriye dönüp baktığımda bürokratlar, politikacılar, bizim yıllarımızı nasıl yediler, buna nasıl izin verildi diye düşünüyorum. Ülkeyi bu hale onlar getirdi. Türkiye’de komik bir şekilde demokrasi adı altında faşizan düzenler kurdular.

- Peki ya sanat dünyası?

- Eleştirmenler bize savaş açtı diyorum, kızıyorlar. Ben onları eleştirmiyorum ki. Önce sınıflandırma yapmak gerek. Eleştirmen, tenkitçi, münekkit. Eleştirmenler aynaya baksın ve kendini hangisinin sınıfına koyabildiğine namuslu bir şekilde karar versin. Kendisiyle hesaplaşırken “ben sadece eleştirmenim” diyorsa, onu alkışlarım. Ama geçen yıllar içinde yabancı sinemacıların borazanını çal, Türk sinemasını yok say, ondan sonra kahramanlık yap. Ne güzel memleket!

- Siz hep düşüncelerinizi net ve sert bir şekilde ifade ettiniz. Bu konuda da epey eleştiriliyorsunuz.

- Açık açık söylüyorum çünkü. İnsanlar doğruyu duymak istemiyor. Eleştiren varsa çıksın, hesaplaşalım. Herhangi bir canlı yayında her kim olursa dokümanlarla karşı karşıya gelir, hesaplaşırım. Yürek ister.Cumhuriyet/ Dergi

Bin 500 km mesafede tam üç yıl sürdü özlem, yedi ay önce bitti. Evlendiler ve kaçtılar. İlişkilerini anlatmaktan çok yaşamaya. Demirciköy’e, baş başa kalmaya.

2003’te Hayalet dizisinin setinde tanıştınız değil mi?
Mehmet Ali Alabora: Evet ama iki yıl sonra beraber olmaya başladık. Sette flört durumları oldu ama sevgili değildik. Sonrasındaki iki yıl hiç görüşmedik.
Pınar Öğün: O dönemde zaten ikimizin de hayatında başka birileri vardı. Sonra Mehmet Ali askerden geldi, 45 ay sonra bir daha buluştuk.

Ne diye buluştunuz?
M: Hanımefendi aradı ve “Sana bir şeyler danışmak istiyorum” dedi. Ben de “Tamam zaten bir konuşma yapmak için Ankara’ya geliyorum, buluşuruz” dedim. Buluştuk,  o buluş! 20 Aralık 2005’ten 19 Kasım 2009’a kadar o buluşma devam etti.

Pınar, fikir danışmak bahane miydi yani?
P: Bilkent’i yeni bitirmiştim. İstanbul’a mı gelsem, Londra’ya mı gitsem karar veremiyordum. Gerçekten bunu konuşmak istedim Mehmet Ali’yle. Profesyonel ve uzun bir sohbetten sonra bu konulardan sıkıldık. Fakat ikimizin de birbirimizden ayrılmaya niyeti yok! Gezdik Ankara sokaklarında.
M: Birbirimizden hoşlandığımızı o gün kesin olarak anladık. Ben ertesi gün İstanbul’a döndüm.

O buluşmadan sonra kim aradı ilk?
P: Galiba Mehmet Ali aradı.
M: Galiba yalan söylüyor, ama olsun!
P:  Valla sen aradın, hatta ben bir dizi izliyordum o sırada. Dur bakayım, yoksa ben mi aradım?
M: O buluşmadan sonra birbirimizi arar olduk.
P:  Telefonda hep mesafe var, konuşamıyorsun, ne diyeceğini bilemiyorsun. Sonra yılbaşını geçirmek için İstanbul’a gittim. İlişkimiz resmen başladı o gün.

Pınar Ankara’da, sen İstanbul’da, nasıl oldu?
M: İlişkimizin ilk bir yılı Ankara-İstanbul arasında,  geri kalan üç yılı Londra-İstanbul arasında geçti. Çünkü Pınar eğitimine devam etmek için Londra’ya gidiverdi! Hep niye evlendiniz diye soruyorlar ya, işte basit cevap: Aynı şehirde ve evde yaşayabilmek için. Evlenmezsek bunun olmayacağını gördük.

Niye?
P: Birbirine acıkmak, susamak gibiydi bizimkisi. Ortak bir hayat kurmayı, bunun da yasal olarak onaylanmasını istedik. Birkaç güne sıkıştırılmış bir buluşma tarzımız vardı, sen İstanbul’a gel, ben Londra’ya geldim gibi çok yorucuydu.

Uzun mesafe ilişkisi nasıl mümkün oluyor?
P: Bizim çok uzun süre buluşma yerimiz Skype’tı. Ekranda,  Mehmet Ali’yi gördüğümde ekrana dokunduğumu filan biliyorum. Çok tuhaftı.

Evlenmek şart mı?
M: Dürüst olalım mı? Pınar Çerkes bir aileden geliyor.?O kültüre uygun olan bizim evlenmemizdi.
P: Aynı evde evlenmeden beraber yaşasaydık huzursuz olacaktım. Çevre baskısından kurtulduk.?

Mehmet Ali, senin aktivistliğin aynı hızla devam etmiyor galiba?
M: En son 1 Mayıs’ta Sine-Sen’le birlikte yürüdüm ve hayatımda ilk defa sadece kendi çıkarlarım için protesto yaptım. Dizilerin süresi kısaltılsın, oyuncuların paraları ödensin diye bağırdım. Onun dışında Küresel Barış Hareketi’nin parçasıyım, kampanyalara katılıyorum.
P: Ben sadece kadın hareketinin içindeyim, diğer konuların sonra geldiğini düşünüyorum.

Zevkleriniz uyuşuyor mu?
M: Hiç, sıfır. Pınar elektronik müzik seviyor, ben klasik müzik. Chopin’e bayılıyorum, o nefret ediyor.

Peki, nasıl oluyor?
M: Genelde her şeyi beraber yapıyoruz ama bazen biraz kendi müziğimi dinleyeceğim diyorsun, oluyor.
P: Zaten evleneli yedi ay oldu, tam rutinimizi oturtamadık.

Şimdi şehirden uzakta bir ev tuttunuz değil mi?
M: Cihangir’deki evi tuttuk ama Demirciköy’de yaşıyoruz, evet. Şehirden uzak olmayı özellikle istedik çünkü birbirimize konsantre olmalıydık. Ya biz çok özledik, öyle böyle değil yani.

Bu ilişki sizi nasıl dönüştürdü ?
M: Ben çok değiştim. Mesela hiç küfretmiyorum. Pınar çok rahatsız oluyordu. Resmen zarar görüyordu. Neden rahatsız olduğunu anladıktan sonra bıraktım. Küfrederken sarf edilen birçok kelime birbirimizi severken sarf ettiğimiz kelimeler olmalı.

Küfür dışında ne var?
M: Koşulsuzca istediğimi yapan biri oldum. Öyle mi olur, şu ne der diye düşünmemeye sadece istediğime odaklanmaya başladım. Bu işle ilgili de olabilir, hayatla ilgili de. Çünkü artık yanımda Pınar var, Pınar’ın varlığı beni özgürleştirdi.
P: Mehmet Ali’nin yanında kendimi zayıf kılabiliyorum. Şeffaflaşıyorum. Bütün sıfatlardan arınıp sadece kadınlığımı yaşayabiliyorum.

PINAR’IN HASTASIYIM
Mehmet Ali sen tek kişilik bekâr hayatınla nasıl kapattın hesabını?
M: Ben bayağı hastasıyım Pınar’ın, o yüzden onunla bir hayat kurarken bir şeylerden ödün verdiğimi, bir şeyleri kaybettiğimi düşünmüyorum. Aksine kazandım ben! Bayılıyorum aynı evde olmaya Pınar’la. Tek başına uyanmak var ya. Çok kötü bir şey. Sabahleyin mutlaka karımla uyanayım mümkünse.

Pınar’ın neyine âşık oldun?
M: Çok doğaldır. Kedi gibi mesela. Sevmediğini sevmez, istemediği yerde durmaz. Bir de çok güzeldir.

Çocuklar Gülsün Diye, Gülben Ergen’in tek başına çocuklar için çıktığı uzun ve meşakkatli yol. Proje ilk duyulduğunda haberleştiğimizde, “Dur” demişti, “biraz daha yol alalım, o zaman anlatacağım”. Yolunu aldı, 4 günde 10 milyara yakın para topladı. Gülben Ergen’le Çocuklar Gülsün Diye kampanyasının yolculuğunu konuşmak üzere buluştuk. Karşımda samimi, enerji dolu, yaptığı işi azimle yapan bir kadın vardı. Kampanyayı, çocukları anlatırken gözleri dolu dolu oluyor, kızıyor, toplanan bağışları düşündükçe yüzü gülüyor. O kadar heyecanlı anlatıyor ki yaptıklarını, sizi de içine alıyor.

- Her şeyin en başına dönersek nasıl başladı tüm bunlar?

- Ben hiç köy görmemiştim. Haberlerde, gazetelerde gördüğümüz kadarını görmüştüm. Ben de görünce etkileniyordum ama hayatım devam ediyordu bir şekilde. Mardin’in Bilge köyü ve etrafındaki altı köyü gezdim. Çok etkilendim. Görüp de etkilenmeyenin insanlığını sorgularım. Çok şehirde konserler verdim. Ama ben en iyi şartlarda karşılanıp en iyi otelinde kaldım tabii ki.

- Gerçeğini göremediniz yani.

- Nasıl İstanbul Etiler demek değilse, Türkiye de İstanbul demek değil. Mardin’e gittiğimde tabii ki çok etkilendim ama en çok çocuklardan. O kadar sıcak, alçakgönüllü ve toklar ki. Hani özlemezsiniz ya bilmediğiniz şeyi. Ve o çocuklar bilmedikleri şeyi özlemiyorlar. Onların dünyaları o kadar farklı ki keşke televizyon olmasa burda diye geçirdim içimden.

- Reklamlar, dizilerdeki lüks…

- Aynen. O reklamlar, dizilerdeki muhteşem evler, lüks hayatlar… Oradaki yaşamda televizyon izlemek bizim uzayı seyretmemiz gibi bir şey. Ama yaşıyorlar ve gerçekten mutlular. Tabii çocuklar için konuşuyorum. İlkokullarda öyle manzaralar var ki. 1’den 5. sınıfa kadar aynı yerdeler. Tek öğretmen var. Müthiş bir ahenk. Anaokullarını gördüm orada.

- Anaokulu var yani?

- Bir oda vardı desem daha doğru. Anasınıfları ilkokulların yanına yapılmış. İlkokula gelen çocuk, bir kardeşi kucağında, sırtında çantası, 3 yaşındaki kardeşinin elinden tutuyor. Ve yürüdükleri yollar çok uzun. Biz kampanyamızla para toplayıp onlara servis alacağız, evlerinden köylerinden toplayıp okula götürecek.

- Servisleri de siz alacaksınız yani?

- Evet. Bir şeyi yaptık tam yapalım diye. Anaokulları da ilkokulların yanında. Servis de işe yarayacak bu anlamda. Yürüdükleri yol çok engebeli, belki sonra yollarını da yaptırırız… Servisler için fiyat aldık. 17 kişilik servis 58 bin lira. 150 bin lira da bir anaokulu.

- Çok pahalıymış

- Bilinirliğimiz de arttıkça indirim alırız belki. Biz bu görüşmeleri yaparken söylemedik kim olduğumuzu. Sadece yardım olduğunu söyledik. Bilinirliğimiz sağlandığında, doğru bir şey yaptığımızı gösterdiğimiz zaman, hatırı sayılır bir indirim bekliyoruz. Firmalar da kendilerine bunu bir prestij sayarlarsa.

- Hangi iller seçildi? Neye göre seçildi?

- Trabzon, Mardin, Erzurum, Hatay, Tokat seçildi. Milli Eğitim Bakanlığı seçti. İhtiyaca göre.

- Acilliğe göre mi? Çok yer var böyle.

Ben genel bir dağılım olmasını istedim. O dağılıma göre seçtiler. Ama Ağrı sırada. Sinop’la haberleştik. Köylerin resimleri geldi araştırmalar yapıldı. Belki de 7 okul yaparız…

- Sizi izinler de çok zorladı sanırım…

- Çok hem de. İlle de resmi yazılar, izinler, onaylar gerekiyor. Para toplamak makbuzla. Bir arkadaşım 10 koli giysi, bilgisayar, oyuncak veriyor ama onu yollayamazsın. Makbuzla yazmalı, teslim almalıyız. Belki aceleciliğimin bir terbiyesi hayat beni bu konuda çok terbiye etti devam da ediyor. İyi hissediyorum kendimi.

- Vicdanınız daha mı rahat?

- Vicdan… Mardin’den dönerken kendimi iyi hissedeceğimi sanıyordum. Bir kamyon dolusu kalemtıraş, silgi, gofret, çizme, monte, boyalar, laptoplar. Oradan ayaklarım havada döneceğimi sanarken boğazımda bir tokmakla geri döndüm. Çünkü ben oraya kalıcı bir sevinç bırakmadım. O gün sevindiler. Ama oradaki ışık, hava, sessizlik, hüzün aynı. Kendimi iyi hissedeceğime kötü hissettim. Daha da sorumluluk almış gibi hissettim. Eve geldiğimde Atlas’ın oyuncaklarına yan yan bakıyordum ne yapabilirim diye. Ben o toprağa bir şey dikince ancak tatmin olabileceğim. İnşallah bu yaptıklarımdan da tatmin olmam, daha çok şey isterim.

- Peki neden sesli yapılıyor bu iş eleştirisi almıyor musunuz?

- Katılım çok olsun diye sesli yapıyorum. Yapılan araştırmalarda gençlerin sosyal sorumluluk projelerine çok inançsız olduklarını görüyoruz. Ben 3 tane hali vakti yerinde arkadaşımdan bu parayı toplayabilirdim, hâlâ da yapabilirim. Bu projeyi kendimiz de bitiririz ama bu katılımı sağlamak çok önemli. Ben size dekontları göstersem çok duygulanırsınız. 5 lira, 7 lira. Bu ufak, helal helal öğrencilerin elinden çıkma paralar daha kıymetli. Bir televizyon programı yapar toplarız. Ama ben boyumun ölçüsünü görmek istiyorum. Sesimizi böyle duyurarak, böyle küçük ve alçakgönüllü giderek ne yapabiliriz onu görmek istiyoruz.

- Korkmadınız mı tek başınıza buna girişmekten?

- Annem “deliler hiçbir şeyden korkmaz” der, ben de evlatlarımın sağlığı haricinde hiçbir şeyden korkmam. İnsan istedikten sonra her şeyi yapabilir diye düşünüyorum.

- Ya tek başıma yapamazsam demediniz mi?

- Ben asla tek başıma değilim. Çok kalabalık bir kadınım ben. Yani bu ülke benim için çok önemli şeyler yaptı. Ben bu ülkenin kadınlarını ve annelerini çok önemsiyorum. 20 yıllık meslek hayatımda çok önemli zamanlarda arkamda durdular. Benim sesimi çok duyarlar biliyorum. Asla yalnız değilim. Bu projeye gerekli para miktarını toparlayamayabilirim. Ama asla yalnız hissetmiyorum. İyi bir şey yapıyorum ben. Her türlü eleştiriye de kulağım kapalı. “Bunu yapmış, ay oraya gitmiş şov yapmış, reklammış” gibi söylentilere tamamen kulağımı kapamış durumdayım. Mesleğimizde bir ego vardır ama burada ağır işçiyim ben.

- Müziğe ara mı verdiniz?

- Albüm de olur, konserlerim var. 10 Nisan’da. Doğumdan sonra normal bir süreç. İkizler doğalı 8 buçuk ay oldu. Yazın çıkarım ben. 3-4 aydır size bu anlatacaklarımı anlatabilmek için uğraşıyorum biliyorsunuz siz de.

- Twitter bu arada çok işe yaradı galiba?

- Yani twitter çok işe yarıyor. Çok önemsiyorum. Başka bir gazete, müthiş bir sosyal güç. Bazen çok eğleniyorum, bazen minicik araştırmalar yapıyorum. İnsanların fikrini, sansürsüz alıyorum.

- Anne olmak insanı daha da hassaslaştırıyor mu?

- Daha duyarlı yaptığı kesin ama ben anne olmadan önce duyarsızdım diyemem. Biri düştüğünde yoluma devam edemem. Ama 3 çocuk sahibi olduktan sonra daha da tırmalayan bir duygu. Hatta suçluluğa gidiyor. Yapmazsanız suçlu hissediyorsunuz. Ben onları görüp hayatıma devam edemem. Paylaşmalıyım, birleştirici olmalıyım. Ben bir firmayla anlaşma yapınca, bu marka kullanılıyor. Ben diyorum ki şimdi de Çocuklar Gülsün Diye bir proje yapıyoruz. Ben gücümle buraya dikkat çekmek istiyorum.

- 10 Nisan’da konser var dediniz. Konserden gelen parayı oraya aktarmayı düşünüyor musunuz?

- Düşünmüyorum. Herkes soruyor ama bunun çok klasik bir bağış toplama yöntemi olduğunu düşünüyorum. Sahnede biz eğlenirken onun duygusunu hissetmiyorum, duygusu bana geçmiyor. Sizi teşvik etmek bana daha yakın geliyor. Tıkanırsak yapabiliriz ama inşallah gerek kalmaz. Konseri bununla bağdaştırmak istemiyorum. Magazinde durduğum yerle bu yaptığım işin yerini de ayırmak istiyorum birbirinden. Eğleneceğiz biz o konserde. Şarkılarımızı söyleyeceğiz, oranın biletiyle bu ayrı. Hissetmiyorum bunu. Yardım konserleriyle ilgili yanlış bir şey söylemiyorum umarım. Ama kendi yürüttüğüm kampanya için bunu son çarelerden biri olarak düşünüyorum. Bir konseri Çocuklar Gülsün Diye yararına yapmak değil istediğim. Taksim’e çıkalım pankart açalım. Daha hareketli başka şeyler yapalım.

(Bağış yapmak isteyenler www.cocuklargulsundiye.com sitesinden hesap numaralarını öğrenebilirler.)

Osman Canik’in şiir kitabı “Suretim inceden güldü” kitapçı raflarındaki yerini aldı. Giresunlu şair dağları, 12 Eylül’ü, 70′leri, 2006′da başkanlığını yaptığı “Deliler Derneği”ni ve masumiyet çağının masum çocuklarını anlattı.

“Denizi severim ama dağları başka severim. Ladin’i severim, Ladin çamını başka severim. Dünyada bana âşık olduğun iki şeyi söyle dersen, bir Ladin ağacı derim, bir Taflan (Karayemiş) derim. Yaprak dökmezler çünkü. Ladin ağacı nerede olursa olsun, dikine büyür. Eğer uç noktada gidecek yeri yoksa kendini ışığa eğmez, intihar eder. Ucunu kesmeye kalkarsan intihar eder. Başka bir ağaçtır Ladin ağacı.”
Osman Canik’le yeni kitabı üzerine röportaj yapmak için telefonda görüştüğümüzde “İşiniz zor, ben öyle işleri bilmem” diye bir yanıt aldık. Söylediği kadar varmış, biz mi ona sorduk soruları, onun hayata dair sorularını anlamaya mı çalıştık karar sizin.
56 yaşında Canik. Giresun’un dağlarından, yaylalarından 19′unda gelmiş İstanbul’a. Salacak’taki öğrenci evindeyken yüreğinde devrim ateşi yanarmış. Şiirlerinde 12 Eylül’ün kirli elleri geziyor. Öğrenciliğindeki ateşi o eller mi söndürdü? “Değil” diyor, “Biz Fatsa’da, 78′de yenildik. Fatsa örneği yaşandığında, devrimciler yerel yönetimi aldı. O çok başka bir şeydi, o muhteşemdi, o alternatifti. Ondan evvel Çorum ve Sivas’ta birsürü şey oldu. Bu ülkeye en büyük kötülükleri yapan adam Süleyman Demirel, o zaman ‘Çorum’u bırakın Fatsa’ya bakın’ demişti. Fatsa’da alternatif bir hayat kuruyordu o çok aşağıladıkları insanlar. Mahkeme kurulmuyordu, insanlar kendi aralarında hallediyordu meselelerini. Kapitalizmin en korktuğu şey oldu, özel mülkiyet sorgulandı orada. Türkiye’nin en büyük travması, Fatsa sendromudur. Türkiye devrimcileri orayı savunamadılar, Fatsa gitti ve Türkiye’de devrimci hareket yenildi. Devrimciler 12 Eylül’de değil, Fatsa’da yenildi. Fatsa düştü. Türkiye, tarihinin en büyük eylem ve organizasyonunu kaybetti. İtiraz yoktu uygulama vardı, kendi hukukunu koymuştu insanlar. Gönüllülük vardı. Meselemiz gönüldü. 12 Eylül kendi hesaplarıyla geldi, onları ben bilemem.”
Eylül 12′den vurur
Osman Canik’e 12 Eylül’ü durduk yere değil “Eylül 12′den vurur” şiirinin dizelerini okuduk da sorduk. Şu dizelerle başlıyor: soluklarımızı tutup / kısılan seslerimizle / açan güllerin tanıklığında / baharlardan koparıldık / rövanşsız bir maçla / hayatın dışına atıldık.
70′lerde gençliğini yaşamış insanlarda başka bir şey oluyor. İşkenceler, cani uygulamalar, siyasi cinayetler bir tarafa, başka bir şey var. O dönemi yaşamayanlar fazlaca bilmiyor. “Araziye Uyanlar” adlı şiirinde 70′lerdeki bazı dostlarına kızıyor Canik: en zekilerimiz / en muhaliflerimizdiler / en eğitimlilerimiz / kılıçtan keskinlerimizdiler / en gözü karalarımız / kahramanlarımızdılar / çok hızlı terk ettiler / en erken inip gemilerden / ilk perondan bindiler trenlere / hayatı keşfettiler / ehlileştiler.
Ehlileştiği vakit kızıyorlar dostlarına, işte öyle bir kuşaktan söz ediyoruz.
- Nasıl dostluklardı onlar? O kadar acı yaşanmış ama dostluklarınızdan söz ederken gözleriniz parlıyor ve onu anlatın istiyoruz. Ehlileşenlere bu kadar kızabilecek kadar dost olmaktan söz ediyoruz. Nasıl ehlileşiyor insan?
Yaşın kaç Onur?
-80 doğumluyum.
O tarihi unutma bak. Şimdi reklam piyasasında gördüğün ne kadar abin varsa, vahşi kapitalin mamullerini pazarlamaya yönelik yeteneklerini, akıllarını, gönüllerini, vicdanlarını satan abilerinden söz ediyorum, onların hepsi eski solcudur. Ben onlardan tiksinmiyorum, “tiskiniyorum.”
Dostluklara gelince, biz de yaşayamayacağız bir daha. Hakikaten meram anlatma ustası değilim. Onu yaşamak lazım. Çünkü hesapsızsın, kitapsızsın. Hiçbir beklentin yok. Ben bunu mahallesinde birinden görüp devrimci, sağcı, solcu olmuş insanlar için söylemiyorum, biraz okuyarak kendi belirlediği hayatı yaşamak isteyenler için müthiş bir masumiyet vardı. Yani senin gerekçen ne olursa olsun devrimci ya da muhalif olmak için, oraya gelirken herkes masumlaşıyordu. O seni başka bir şey yapıyordu. İnsanlar çok şey bilmiyordu ama hakikaten masumdu.
- Tamamen apolitik bir çerçeveden bakın lütfen. Ertem Eğilmez’in filmlerinde, Sezen Aksu’nun şarkılarında da sözünü ettiğiniz masumiyet vardı. Sanki 70′lerin bir masumiyeti var. Bu masumiyet nasıl yitirildi? Anadolu’dan gelip İstanbul’da hayat kurmuş bir şairle konuşuyoruz şimdi. Hem de İstanbullu olamamış bir şair.Aktüel

Teoman’ın Türkiye’nin gündemi hakkında çok sert sözlerle açıkladığı düşünceleri büyük yankı uyandırdı. İşte sanatçının sivri sözlerinin yer aldığı çarpıcı röportajının ikinci bölümü…

** Peki Kürt açılımı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kabul edelim, Kürtler’e büyük haksızlıklar yapıldı; taa en baştan beri. PKK’ya girmeyeceğim, daha genel konuşuyorum. Kürtler bu ülkede kendini aşağılanmış bulurken hiç de haksız değiller. Beş altı kişinin, JİTEM’deki o ‘Beyaz Toroslar’la yoldan çevirdikleri kendi ırkdaşlarını çat çat vurduklarını gören büyük bir travmalı topluluk var. Devlet hesap sormadığı gibi, destekledi onların katillerini. Biz bunu nasıl halledeceğiz, ona bakalım. Savaşarak halledemeyiz Kürt meselesini. Kimse afra tafra yapmayacak. Ben, ‘Kürt Açılımı’nı sonuna kadar destekliyorum.

SÜLALEM CHP’Lİ AMA…

** Açılımın içinde özellikle neler olmalı?

Ne istiyorlarsa yapsınlar insanlar! Biz kim oluyoruz da herkesin ne yapacağına karar veriyoruz, her şeye maydanoz oluyoruz? O, bu dilde konuşacak, “Kürt” olacak ama “Türk”üm diyecek vesaire vesaire. Biz kendimizi ne zannediyoruz?

**CHP’yi nasıl değerlendiriyorsunuz ?

Benim ailem, sülalem, CHP’ye kanını vermiştir. Büyük amcam Rüstem Yakupoğlu , CHP ve İsmet İnönü taraftarı diye, Demokrat Parti zamanında sürüm sürüm süründürülmüş. Hatta 40 küsür kere sürüldüğü için de gazetelere çıkmış biridir. Babam da CHP’liydi. Ama ben, Dersim’i savunan Naziler’in yanında yer almayacağım.

** Yıl 2010 ve Ergenekon sürecinde yaşananlara ne diyeceksiniz?

Ben devlete kızgınım. Çok yalancı bir devletimiz oldu. Sonradan yalanları ortaya çıktığında da utanmadı devlet. “Kürt yoktur” diyen adam hala konuşabiliyor çıkıp. Sen ‘Kürt yoktur’dedin, Kürt vardı, var olduğunu da biliyordun, biz de biliyorduk. “JİTEM yoktur” dedin, var! Bordrolarını gördük. İnsan biraz adam olur ya, delikanlı olur; “Tamam öyle oldu, biz yaptık, yanlış yaptık” der. Onlar söylemezlerse biz söyleteceğiz. “Biz” derken, Türk halkı olarak yapacağız inşallah.

BİRİLERİ ARKAMDAN GELSİN!

** O taşı ilk siz attınız…

Valla o taşı atmaktan ben memnunum! Ama tek başıma bunu halledemem, lütfen arkamdan birileri gelsin. Sadece solcular değil, sağcılara da ihtiyacımız var. Muhsin Yazıcıoğlu’nun bile başına neler geldiğini okudum 12 Eylül’de. Onlardan bahsetmeyi sevmezdi. Halbuki neler gördü, neler yaşadı. Yaşar Okuyan’ın bir anısını okudum, o kadar üzüldüm ki? 12 Eylül’de neler çektiklerini sağcılar da çıkıp anlatsın. Ve 12 Eylül solcuların kaprisi gibi gözükmesin.

UMUDUMUZ İLKER AĞABEY

** Ergenekon’la birlikte ilk kez darbecileri yargılamanın önü açılıyor. Türkiye’de darbeler dönemini bitireceğine inanıyor musunuz?

Orası biraz karışık. ‘Ordu’ dediğin çok karışık bir yapılanma Türkiye’de. İçine kapanmış, biraz da kasım kasım kasılmış bir kurum, kimseye de hesap vermiyor. Utanmadan, bir de alıngan! Askeriyeyi kaldırıp izcileri mi koyacağız oraya? Olmaz tabii. Şimdiye kadar bize umut verdiler mi bu konuda? Hayır. Yine de İlker Başbuğ gibi bir adam, Genelkurmay Başkanı olarak ortalamadan iyidir diye düşünüyorum. Böyle bir adamın iyi bir temizliğe geçmesi lazım. Şimdilik umudumuz, İlker Ağabey! Ama adamı da bütün arkadaşlarını, geçmişini satması için kalleşliğe itmeyelim bir şeyleri toparlıyoruz derken.

Türbanlı kız üniversiteye girerse ne olacak?

**Başörtüsü meselesine nasıl bakıyorsunuz?

Onun başını örteyim, onun başını açayım, kim oluyoruz da başkasına karışıyoruz? Türbanlı kız üniversiteye girerse ne olacak? Hiç birşey. Fakat giremediği zaman büyük şeyler olacak; O kız mağdur hissedecek kendini, ailesi devleti karşısında hissedecek, yetiştirdiği çocuk annesine bunlar yapıldı diye kendini kötü hissedecek, o da bir şekilde mağdur olacak. Kapalılar diye onlardan nasıl rahatsız oluruz? Ayrıca ben neredeyse desteklemeye bile utanıyorum özgürlük isteyenleri. “Ben kim oluyorum da size destek veriyorum, Ben kim oluyorum da hoşgörü gösteriyorum” demeye bile utanıyorum üstelik.

** Konuşup dertleştiğiniz türbanlı arkadaşlarınız var mı?

Birkaç tane var. Üniversitede vardı. Ama ailemde türbanlı diyeceğimiz çok insan var. Ben öyle türbanlı, türbansız diye ayırmıyorum insanları, çok ayıp da geliyor.

ÖLENLER HER ZAMAN GENÇ VE FAKİRLER

** Güneydoğu’daki çocuklar kullanılıyor, onları öne atıp güvenlik güçlerimiz taşlanıyor! Bu durumu nasıl değenlendirirsiniz?

O çocuklar öne çıkmasalar, üç sene sonra dağdalar ve asker çocuklarla birbirlerini öldürecekler. Yani oralar, buradaki rahat hayatımızla algılayabileceğimiz şeyler değil. Tedavi nasıl olur onu düşünmek lazım. Sol bir bakış açısıyla kapatacağım; ölenler her zaman genç ve fakir. Zenginler bir yolunu buluyorlar her şeyin. Kavga başka yerde yani; ya da olmalı.

Bugün/RÖPORTAJ: Şebnem ÖZCAN

İşte çok konuşulacak röportaj…

Bu röportaj Teoman adına milat olacak! Onun ‘Savaşçı’ yönüne tanık olup şaşıracaksınız! Nasıl Fransızlar’ın tarihinde düşmana karşı kılıcını eline alıp cesurca sallayan Jeanne Darc’ları varsa, artık bizim de giyotin gibi keskin diliyle kendince yanlışı doğrudan kesip atan bir Teoman’ımız var. O hiç olmadığı kadar şeffaf ve net! Eminim her satırını nefes nefese okuyacaksınız!

Size, Rock müziğinin ‘Asi Çocuğu’ diyorlar bunu hak edecek ne yaptınız?

Bana herkes öyle davranıyor ama ben kendimi asi biri gibi görmüyorum. Benim, “Gerçek asi” dediğim insanlar var, onlar sisteme toptan karşıdır. Bende öyle şeyler yok. Ben sadece, canımın istemediği şeyleri yapmam. Kimileri buna “Şımarıklık”, kimileri “Asilik” diyor. Asi olmak gibi bir hedefim de yok.

Sözünüzü esirgemediğiniz için mi acaba?

Utanıyorum birilerinden bir şeyleri gizlerken. Ama buna kim karar verecek? Paparazziler değil! Ben diyorum ki, “Beni seviyorsanız benim kusurlarım da var ve onları saklamayacağım. Ona göre beni seversiniz, sevmezsiniz. Ama ben, siz beni sevin diye takla atmayacağım.”

Kenan Evren’e çattınız! Onun, 1980 ihtilalinden pişmanlık duymaması sizi çıldırtıyor mu?

Çıldırtıyor. Sinirime dokunuyor. Ben aslında büyük bir laf ettiğimi düşünmüyorum. 1980′deki bu işin acısını çekmiş o kadar çok kişi var ki! Birincisi; ben bir insan olarak bir şey söyledim. Kenan Evren beni hapse mi attı? Annemi hapse mi attı, işkence mi yaptı? Hayır! Ama başkalarına yaptı.

Neden korktuğumuzu bilmediğimiz bir dönemdi. Ürkek yaptılar, bütün toplumu hasta ettiler. O keyfi hareketleri yapan, zekası da harika (!) olmayan Kenan Evren, Türkiye’nin başına geçti, kendisini ikinci Atatürk zannetti, tırnağı olamayacakken. “Büyük bir Atatürkçü” olduğumdan söylemiyorum bunu. Çocuktum ama birinin zeki, diğerinin olmadığını görecek yaştaydım. Kenan Evren ve şürekası bu ülkeye acayip kötülükler yaptılar. Kendini zeki zanneden, anaokulu seviyesinde beyne sahip biriydi. Kötü bir insan olmasının yanında en kötüsü; gücü vardı.

KENAN EVREN ÖLMEDEN ÖNCE UTANIP ÖYLE GÖÇSÜN

Anarşist bir yapınız var . Ne yapmak lazım sizce?

90 yaşındaki adamı hapse atsınlar diye söylemiyorum ama en azından ölmeden önce, utansın, yüzüne tükürülsün ve sonunda bu dünyadan bir fare gibi göçüp gitsin istiyorum. Kenan Evren adı hiç de iyi anılmayacak biri olacak. Çocukları, torunları utanacak ondan. Ama ben, o ölmeden bunları görsün ve rezil olsun istiyorum. İnşallah da uzun yaşar utancıyla beraber.

REZİL EDİLMELİLER

O dönemin gerekliliğini savunanlar hakkında ne düşünüyorsunuz?

Sağ-sol kavgası darbecilerin bahanesi olamaz. Ben zaten darbeye değil, sonrasındaki hoyratlığına, sadizmine, vahşetine, üçkağıtçılığına, kendini zeki zanneden gerizekalılıklarına ve yüzsüzlüklerine takığım 12 Eylülcüler’in. Vicdanlarda yargılanmalılar, rezil edilmeliler. Bu iş solcuların üstüne kalmasın. Ülkücüler devlete karşı akıldışı aşırı sadakatlerinden dolayı devleti affedeceğiz derken, Kenan Evren gibi bir adamı da affetmemeliler. Onları da copla taciz ettiler, Evren ve katilleri…

Mahkeme tutanaklarını okudum. O ülkücü çocuklar, işkencecilerin coplu tacizlerini anlatırken ağlıyorlardı. Ve bunu mantıklı bir nedenden yapmadılar, sadist oldukları için yaptılar.

İNSANLARA DIŞKI YEDİRDİLER

“Devleti devireceklerdi, etrafta insanlar ölüyordu” diye şöyle dört satırlık durum çizdiler. Öyle olmadı ki. İnsanlığa karşı hayvanlar tarafından yapıldı. Soru bile sormadılar. Sadece işkence ettiler, tecavüz ettiler, lağımlara sallandırıp dışkı yedirdiler, öldürdüler. Hesap sorulamadığını görünce de kasım kasım kasıldılar, alkışlandılar, Marmaris’e gittiler, resimler yaptılar. Üniversiteli çocuklar bunları alkışlıyor! Yani bu benim dayanabileceğim bir şey değil.

SANATÇILAR SELÜLİT VE CİP DÜŞÜNÜYOR

Sizden başka hiçbir sanatçı kalkıp bunları bu şekilde dile getirmedi, size destek çıkan da olmadı, sebep ne düşündünüz mü?

Benim sanatçıdan saydıklarım benle aynı düşünüyor. Geri kalanlar da selülit, cip, ‘Türkiye’nin en güzel kadını benim’ gibi meselelerle uğraşıp, ‘Sanatçı halka örnek olmalıdır’ diyorlar. Ama aralarında ‘Mor ve Ötesi’ gibi benden çok daha fazla bu işlerle uğraşanlar var Allah’tan… Gencecik de çocuklar… Harun’a söyleyeceğim, üniversite konserlerinde çeksin fırçasını çocuklara, okumuş cahil olmasınlar diye!

İŞKENCENİN ZEVKİNİ ÇIKARDILAR

Siz neler yaşadınız?

Ergenliğimin başlarında, 12 Eylül belası geldi başımıza. Tamamen yeteneksiz, zekası kıt, kalpsiz insanlar tarafından yönetildik. İşin kötüsü, zevkini çıkardılar işkencenin, kendilerini bir şey zannettiler. Berbat tiplerdi, Türkiye’yi mahvettiler. Genç kızları alıyorlar tecavüz ediyorlar. Baba oğlu alıyorlar, ayrı ayrı dövüyorlar.

Bunlar normal insanın dayanabileceği şeyler değil. Üniversitedeki, Evren’i alkışlayan çocuklar, coplarla tecavüz eden gardiyanları da alkışlamış oluyor. “Salak” lafına alınmışlar, böyle birini alkışladıktan sonra, benim lafım onlara iltifat olarak gelmeli!

Bugün/Röportaj: Şebnem ÖZCAN

ERDİNÇ AKKOYUNLU’nun röportajı

Bir suikast sonucu 1 Şubat 1979’da hayatını kaybeden Milliyet gazetesi eski Genel Yayın Yönetmeni Abdi İpekçi, yarın ölüm yıldönümünde mezarı başında anılıyor. Babasının katili Mehmet Ali Ağca tahliye olduğu günlerde bile konuşmayan Nükhet İpekçi İzet, uzun süredir süren sessizliğini Star’a bozdu. Ortaya çıkan son gelişmeler doğrultusuna dosyanın yeniden açılmasını isteyen Nükhet İpekçi, 30 yıl boyunca Ağca’yı basından takip etmek zorunda kalışından, Ağca’nın tahliye sonrasındaki hallerine kadar pek çok soruyu yanıtladı.

BAŞBAKAN ERDOĞAN SÖZ VERDİ

• Dönemin sıkıyönetim savcısı Ahmet Koç ve Emniyet Müdürü Hayri Kozakçıoğlu “Ağca’yı TSK içindeki sağ bir örgüt kaçırdı, cinayeti devletliler işledi” dedi. Sizde nasıl bir etki yarattı?

• Bize daha ilk baştan çok çeşitli yerler işaret edildi. Bu cümle bana hiç yabancı gelmiyor. Dosyanın yeniden açılması hukuken mümkün değil ama oldurulması gerekir. Hepimizin geleceği adına, o dönemin savcı ve polisinin yapamadıklarını bu dönemin görevlilerinden beklemek durumundayız. Üstelik artık çok alametler belirdi. Uzun zamandan beri ilk defa, bir Başbakan bu cinayetleri aydınlatacaklarına dair söz verdi.

TETİKÇİLERİ KAHRAMANLAŞTIRDILAR

• Ağca’nın arkasındaki karanlık gücün aradan geçen 30 yıla rağmen aydınlatılamamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

• Tetikçilerin yakalanmasını, teşhir edilmesini, kahramanlaştırılmasını seyrettirdiler hep bize. Mahkemelerde bizimle alay ediliyormuş duygusuna kapıldık. Emir komuta zincirine, geride kalan, kaçan, kaçırılan, korunan, tüm suçlulara ulaşılmadıkça bu dosya kapanmış sayılmamalı.

AĞCA’NIN TAHLİYESİ ABARTILDI MI?

• Ağca’nın tahliyesine basının ilgisini söylediği gibi abartılı buldunuz mu?

• Ben yıllarca Ağca’yı izlemeye mecbur bırakılmış biriyim. Derinlerdeki gerçekler araştırılamadıkça, rol verilip kullanılan tetikçiler mercek altına alınıyor. Biz de böylece oyalanmış oluyoruz. Basında bazı kimseler de daha önce bu rolün oynanmasına bol bol yardımcı oldu. Otuz yıllık tek konunuz bu olunca daha önceki birikimleriniz dolayısıyla fazla şaşırmıyorsunuz.

‘NİŞANLI’ HABERLERİ ABARTI DEĞİL Mİ?

Ağca’nın İpekçi cinayeti nedeniyle kaç yıllık ceza aldığının açık ve net olarak yazılmaması mı abartısızdı? Ağca’nın nişanlısını, nişanlısının yeni eşini, Ağca’nın nişanlısının gelinliğini kimin diktiğini aktaran basın mı abartılı değildi?

Şovlara çıkarılmasını bekliyorduk

İpekçi’nin katili Mehmet Ali Ağca’ya bir yarışma programında yarışmacı ya da jüri üyesi olma teklif edilmesini sert bir dille eleştiren Nükhet İpekçi, ‘Ancak biz bunların tümüne hazırlıklıydık” dedi.

• Ağca’nın bir şov programında yarışmacı/jüri olması teklifi yapıldığı doğrulandı. Bu durumu nasıl karşılıyorsunuz?

• Bu bir dansör, jüri, reji, reyting meselesi değil. Türkçesiyle, yasa suç ceza hak hukuk vicdan kelimeleriyle ilgili bir konu. Bu haberi duyunca beklendiği kadar fazla bir hezeyana kapılamadım. Bildiğim beklediğim haller bunlar. Hatta ne iyi ki bu olayda görebildik. Bir şekilde teşhir edilmiş oldu. Ülkemizde bu tür akıl almazlıklar o kadar bol ki, fark edemeden olup bitiyor. Daha önce reyting adına neler yapılabileceğini iyi bilen biri olarak kendisi ve kurbanı bu kadar yaygınlık kazanmamış olsa da bundan önce de katil birini şarkı yarışmasında kullanan yapımcılar olduğunu bilen biri olarak o kadar şaşkın ve öfkeli değilim. Hazırlıklıyım yani…

AKSOY BELKİ SANAL DÜNYADA YAŞIYOR

Benim asıl dert ettiğim konu suç ve ceza ile ilgili düşünceler. Aslında bu görüşün sadece Aksoy’a ait olmadığını kuvvetle hissediyorum. Hatta bu bağlamda onun dile getirmesi hiç de fena olmadı. Kamuoyunu şekillendiren bir kuruluşun yöneticisinin, suç ve ceza kavramlarını ne şekilde geliştirebildiğini gören bunun ne anlama gelebileceğini düşünen birkaç kişi bile olsa bir ilerlemedir. O belki de sanal bir dünyada yaşıyordur, kendini İsviçre gibi bir ülkede sanıyor da olabilir. Böyle bir sorumluluğa hiç aldırmıyor da olabilir. Veya kendi açıkça söylediği gibi kendi hesapları kendi çıkarları önde gelmektedir bu konularla ilgili fikir jimnastiklerini yaparken… O kadar önemli değil. Bu şimdi bir rüzgâr, gelip geçecek ama meselenin özü değişmeden kalacak.

Star gazetesi

Devleti ele geçirme gayreti var Dokuzuncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, AKP’nin devletin kurumlarını halkın nezdinde itibarsız hale getirerek devleti zaafa uğrattığını söyledi. Siyasi iktidar ve kurumların yetkilerinin belli olduğunu belirten Demirel, “Kimse kimsenin amiri değildir, işler bir düzen içinde yürütülecektir, bunu yaparken kurumların başındakiler benden olsun derseniz bu başka iştir” dedi. Demirel, “Otur deyince otursun kalk deyince kalksın derseniz bu, devleti ele geçirme hadisesidir” diye konuştu.

İki gücü birbirinin karşısına koymayın Polise ağır silahlar verilmesinin büyük bir yanlış olacağını belirten Demirel “Askerin dışında ağır silahlarla teçhiz edilmiş bir güvenlik gücüne niçin ihtiyaç var” diye sordu. Demirel “Bunun sonucu iki ağır silahlı gücün birbiriyle çatışmasıdır” dedi. Anayasanın Türkiye’nin korunması kollanması görevini askere verdiğini söyleyen Süleyman Demirel, “Evvela bu görevi askerden alın bakalım. Ben kaç defa 35. maddeden söz ettim. Hadi alın o görevi elinden” diye konuştu.

Dokuzuncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’le son siyasi gelişmeleri konuşuyoruz. Demirel, AKP hükümetiyle birlikte devletin zaafa düşürüldüğünü vurguluyor. Polise ağır silah alma yetkisini verecek tasarıyla ilgili olarak “Çok yanlış olur. Sonuçta devletin iki ağır silahlı gücü birbiriyle çatışır” diyor. Bir de darbe vehimleri içinde, “Sakın askerinizi incitmeyin” öğüdünde bulunuyor. Askerin ülkeyi koruma kollama göreviyle ilgili olarak da “Yapabiliyorsanız 35. maddeyi değiştirin” diye çarpıcı bir ifade kullanıyor.

- Türkiye’de bu kadar yıl siyasetin içindeyim, siyasetin bu kadar tıkandığını bilmiyorum, dediniz. Neden? Durum gerçekten çok mu umutsuz görünüyor?

- Mesele umutsuzluk değil. Zihinler çok karışık. İnsanlar huzursuz, kaygılı, şüpheli. Ortam çok gergin. Türkiye’nin sokaklarında her gün kavga var. Bu kavganın bir kısmı çok ciddiye alınacak cinsten. Yani her demokratik ülkede olabilen asayiş ihlallerini aşan mahiyette bir kavga. Vatandaş birbiriyle, devletle, polisiyle, askeriyle kavga ediyor.

Ve kırıcı dökücü alet ve vasıtalar kullanılıyor. Bu ülkenin sadece bir yerinde değil, birçok yerinde oluyor. Vatandaş bunları görüyor, “Ne oluyoruz, nereye gidiyoruz?” sorusunu soruyor. Bununla da kalmıyor. Akşam televizyonda, ertesi sabah gazetelerin manşetlerinde görüyor. “Bunlar oluyor ama aldırmayın. İşinize bakın” denecek cinsten olaylar da değil.

- Siz şimdiye kadar hükümetlerle devlet kurumları arasında böylesine bir çatışma yaşandığını hatırlıyor musunuz?

- Devletin kurumları birbiriyle çatışıyor mu yoksa siyasi iktidarla mı çatışıyorlar? Acaba devletin kurumları içinde bir sorun var mı? Devlet kurumlardan ibaret. Siyasi iktidar da o kurumlardan birisi. Siyasi iktidar dahil bu kurumların tümünün görevleri, yetkileri, sorumlulukları anayasada yazılmıştır.

Bizim anayasamıza göre söz sahibi bir değil, birden fazladır. Bu, referandumdan geçmiş anayasadır. Kuvvetler ayrılığı prensibine göre, yargı, Meclis, hükümet niye karışıyor diyemezsiniz. Hepsinin ayrı görevleri var. Bunların ahenkleştirilmiş olması o ülkede genellikle huzurlu idareyi sağlıyor.

Hükümet tarafgir davranıyor

- Bizde niye bu sıkıntılar var?

- Bu düşündürücü. Biber gazı kullanan, su sıkan polis ve hak arama peşinde olan, kış soğuğunda parkın havuzuna itilen işçi. Ülkenin başka bir yerinde molotofkokteyli atan insanlar… Bunlar iyi şeyler değil. Ülkenin Genelkurmay başkanı, “Toplum ne hale geldi” diyebiliyor. Bu çok önemli. Yine Genelkurmay başkanı manevra kıyafetiyle, kuvvet komutanlarıyla birlikte Trabzon açıklarında Oruç Reis firkateyninde basın toplantısında, “Biz rahatsızız. Bu rahatsızlığımızı ilgililere ilettik” diyor. Ülke yönetimi ise “Sizin rahatsızlığınız nedir?” diye sormuyor. Yargıtay Başkanı, iki gün önce “Yargıda yangın var. Yargı siyasallaştı, bölündü” diyor. Yargı bir devletin en önemli organı. 34 hâkim tayin edilecek. “Hâkimler tayin edilemediği için Yargıtay’ın görevi aksıyor” diyor. Bütün bunların ciddiye alınması gerekir. Yargıtay başkanı ayrıca diyor ki: “Yargıya karşı savaş açılmıştır.”

Bu laflar mana taşır. Bir taraftan da ülkeyi yönetenler kurumları ele geçirme gayreti içinde. Burada siyasi iktidarla devlet birbirine karışıyor. Siyasi iktidarlar gelip gidiyor. Ama devlet yerinde duruyor. Onun için söylüyorum. Devlet baş, siyasi iktidarlar kasket gibidir. Kasket eskir, yenisini alırsınız. Ama başı eskitmeyin. Başı eskitiyorsunuz.

Yani devletin kurumlarını halkın nezdinde itibarsız hale getirerek devleti zaafa uğratıyorsunuz. Devlet kendi devletimiz. Siz onun gücü sayesinde iş görüyorsunuz. Ama onu güçsüz hale getiriyorsunuz.

- Bir de açılım konusu var…

- Ne açılımı? Önce Kürt sorununu çözeceğiz, Kürt açılımı yapıyoruz, dediniz. Bu nedir, diye sordular. Daha cevap vermediniz. O zaman vatandaş bu tartışmaların altından bir de Türk sorunu çıkardı. Geçmişte de söyledim, siz yazdınız. Bu ülkenin insanlarının hangi etnik menşeden gelirse gelsin birbirleriyle sorunu yok. Bu bir ulus devletti. Ulus bir bütündü. Bu bütünlüğün parametresi din, ırk değil vatandaşlık, mensubiyet, geçmiş, gelecek bütünlüğüydü. Siz bu bütünlüğü bir kenara bıraktınız. Meseleyi ırk ve mezhep meselesine getirdiniz. O zaman dün birbirleriyle hiçbir meselesi olmayan bu ülkenin vatandaşları durduk yerde birbirlerine bakmaya başladılar. Bu çok büyük huzursuzluk yarattı. Vatandaş, “Bölünüyor muyum acaba?” kaygısını dile getirmeye başladı.

Bütün bu hengâmeye rağmen vatandaş birbiriyle iyi geçinmek istiyor. Vatandaşa minnettarız. O beraberliğin değerini biliyor. Ama her gün bunlar konuşulunca huzursuzluk oluyor.

Birçok vatandaş gibi ben devletin zor zamanlarını görüp bildiğim, bu zor zamanlarda idarede bulunduğum için bu gördüklerim beni rahatsız ediyor. Onun için diyorum ki: “Türkiye’nin bir şeyi yanlış.”

- Nedir yanlış?

- İşte, seçilmiş parlamento, onun güvenoyuna dayanan hükümet, hür yargı organı, üniversite, hür basın, meslek kuruluşları… Bunların hepsi var. Ama demek ki bunlar ahenk içinde çalışamıyor. Ahenk içinde çalışamıyor demek ülke yönetilemiyor demek. 2010 yılına girerken ben ülkedeki vatandaşımdan daha çok huzursuzum. Ama dikkat edin, ümitsiz değilim.

Bütün bunları topladığınız zaman iyiye alamet değil. Ülkenin iyi yönetilemediğini gösteriyor. Ülkeyi yönetenler sadece kendi taraftarlarının hükümeti olmamalıdırlar.

- Peki, sizce ne yapılmalı?

- Herhalde ülkeyi yönetenlerin ders almaları lazım. Ülkede halinden memnun olanlar vardır. Ama ülkenin genel gidişatından huzursuzluk duyanların sesi zaman zaman çıkıyor. Ülkede hukuksuzluk var. Başını kaldıranı Ergenekoncu diye aylarca tutukluyor. Ne zaman yargılanacağı ve netice alınacağı meçhul.

İnönü Üniversitesi’nin eski rektörü Prof. Fatih Hilmioğlu ağır hasta. Ama onu orada tutmaya devam ediyor. Dünyaca ünlü Mehmet Haberal gibi bir hekimi de aylardır tutuyor. Mustafa Balbay, öbür gazeteciler, sendikacılar, parti başkanları var. Bu ülkenin vatandaşı rahatsız. Çünkü mahremiyetine girilmiş. Telefonları dinlenmiş. Eğri, doğru, bu telefon konuşmaları mahkemelere delil olarak çıkarılmış.

O zaman da iki kişi konuşurken acaba bizi dinliyorlar mı, diye korkuyor. Bu korku bütün ülkeyi sarmış. Siz ülkeyi bir korku imparatorluğu haline getirmişsiniz. Eğer ülkenin Başbakanı, “Beni de dinliyorlar” diyorsa o zaman ülkenin başbakanının üstünde ülkeyi yönetenler var. Bu zaaftır. Sizin haberiniz olmadan sizi de dinliyorlarsa o zaman vay haline ülkenin… Haberiniz varsa dinlettiğiniz için suç sizde olur. Ama haberiniz yoksa daha da suçlu olursunuz.

Kendine güvenen darbeden şüphelenmez

Çok zor zamanlar gördük. Ama şüphenin, korkunun, kaygının bu kadar yaygın olduğunu hiçbir dönem görmedim. Fikir özgürlüğü diyorsunuz. Neyin fikir özgürlüğü? Adam telefonda konuşurken bile özgür değil. O zaman buna özgürlük denir mi?

- Sürekli bir askeri darbe tehlikesi pompalanmaya çalışılıyor. Sizce askeri darbe tehlikesi var mı? Ya da niçin bunu yapıyorlar?

- Türkiye’de 27 Mayıs’ta başlayan bir darbeler serisi var. Darbe dediğiniz olay devletin mecrasından çıkması olayıdır. Devlet bunalımıdır. Bu bir defa olduktan sonra ileriki zamanlarda da olma istidadında oldu. Ama darbenin ülkenin sorunlarını çözmediği noktasına gelindi. Aksine işleri daha da karıştırıyor. Devlet yönetimini zorlaştırıyor. Halkın devlete olan güvenini sarsıyor. Gizli bir tehdit Demokles’in kılıcı gibi seçilmiş idarelerin başının üzerinde asılı duruyor. Ama bugün bir darbe tehlikesi olduğundan dolayı değil, geçmişte darbeler olduğundan dolayı böyle. Darbeyi asker yapacaksa bugün darbeyle halledeceği bir şey yok. Bugün artık Türkiye’nin içinde ya da dışında darbeyi alkışlayacak yeterli desteğin olmadığı da görülüyor. O zaman da bugün bir darbe şüphesi içinde olmanın hiçbir anlamı yok.

Darbe şüphesi içinde olmak aslında güvensizlik.

- Peki, bizim asker sivil idarenin emrinde değil mi?

- Şu anayasaya göre öyle olması lazım. Askere verilecek hangi görevin nasıl verileceği yasalarla tayin edilmiştir.

Bugünkü şartlar içinde askere darbe yapacak şüphesiyle bakmak yanlış. Ama denilecek ki, 2004’te askerin içinde birtakım tasavvurlar olmuş. Onlar muhakeme ediliyor. O tasavvurlar olduğunda farkında idiyseniz tedbirini almanız lazımdı. Bunlardan o gün acaba hiç haberiniz olmadı mı? Olmadı, derseniz ayrı mesele. Oldu ama biz o sırada meseleyi büyütmek istemedik, derseniz bu çok önemli bir hadisedir. O zaman şimdi neyi muhakeme ediyorsunuz, diye sorarlar.

O günkü Genelkurmay başkanının bu hadiselerden haberi var idiyse ve hükümeti haberdar etmediyse kusuru vardır. Altında bunlar olurken haberi yok idiyse o zaman gaflettir.

O zamanki Genelkurmay başkanı bunlardan siyasi iktidarı haberdar etti de siyasi iktidar, “Kapatın bu meseleyi” dediyse onların kusuru vardır. Binaenaleyh Türkiye çapraşık bir işle karşı karşıyadır. Türkiye’de darbeyi askerden başkası yapamaz. Darbe Ankara’nın dışında da olmaz. Darbe günler alan bir olay da değildir. Üç-dört saatlik bir meseledir. Ya başarılı olursun ya olmazsın. Olursan devlet eline geçer. Kendini kendin meşru sayarsın. Olmazsan da darağacını boylarsın. Darbenin anlamı bu. Ama darbe yapacaktı diye Mehmet Haberal’ı, Mustafa Balbay’ı alıp da hapse koymanın hiçbir anlamı yoktur.

AKP diktatör

- Ergenekon’dan içeri alınıp aylardır tutuklu olanlar acaba hükümete muhalefet ettikleri için ağır biçimde cezalandırılmak mı isteniyor?

- Ülkenin kanunlarını uygulamıyorsanız zaaf içindesiniz. Ülkenin kanunlarını uyguluyoruz diye kanunların yazmadığı cezaları uyguluyorsanız bunun adı zulümdür. Tutukluluğun şartları var. Kaçma ya da delilleri karartma ihtimali varsa tutuklanır. Bu saydığımız ülkenin muteber insanlarını salsanız gitmezler. Eğer muhakeme etmek istiyorsanız onları pekâlâ tutuksuz yargılayabilirsiniz. Etkiniz altına aldığınız birtakım yargı mensuplarıyla bu işleri görüyorsanız bunun adı diktatörlüktür.

- Birtakım kerameti kendinden menkul aydın da, Türkiye’de Sovyet imparatorluğu çöküyor, Gorbaçov’un Glasnost dönemini yaşıyoruz, demokratikleşiyoruz, diyorlar…

- Nasıl demokratikleşiyormuş? Bir adamın geceyarısı evini basıp eşyalarını, kâğıdını, küreğini darmadağın edip aylarca tuttuktan sonra da hadi kardeşim senin suçun yokmuş deyip salmak demokratikleşme mi? Bu çeşit muamele kendisi gibi düşünmeyene bugün yapılıyorsa yarın kendisine de yapılır. Hukuk herkese lazım. Benim itiraz ettiğim hukuksuzluktur. Ülkede hukukun üstünlüğü zedelenmiştir. Ülkedeki baş rahatsızlıklardan birisi budur.

- Bir de kanunları değiştirip devleti ele geçirmek istedikleri suçlamalarına ne diyorsunuz?

- Siyasi iktidar ve kurumların yetkileri sorumlulukları belli. Kimse kimsenin amiri memuru değil. Bir düzen içinde yürütecekler. Bunu yaparken bu kurumların başındaki kişiler illa benden olsun derseniz başka iştir. Otur dedim mi otursun, kalk dedim mi kalksın. Ehliyet önemli değil. Bunu yaparsanız idareyi muktedir, ehil olmayan ellere geçirirsiniz. Bu da devleti ele geçirme hadisesidir.

Bir de devleti yönetme işi var. Adam ne düşünürse düşünsün, hanımı nasıl giyinirse giyinsin, ama işini doğru dürüst, liyakatla yapsın. Bunu yapıyorsanız o iyi idaredir. Bugünkü idareye hâkim olan tarafgirlik idarede verimliliği de etkinliği de geniş çapta azaltmıştır.

Ağır silah alma yetkisi vererek polisi askere karşı mı kullanacaksınız?

- Polise ağır silahlar alma yetkisi verecek tasarı büyük tartışma yaratıyor. Sizce hükümet böyle bir manevraya neden gerek duydu?

- Çok önemli bir konuya geldin. Askerin dışında ağır silahlarla teçhiz edilmiş bir güvenlik gücüne niçin ihtiyaç vardır? Asker güvenlik, polis kolluk gücüdür. Polis gücüyle emniyet, asayiş sağlanabilir. Bu devletin birinci vazifesidir.

1990’lı yıllarda konuşuldu. Bu işi polisle yapalım, dendi. Polisle yapamazsınız. Bu hale gelmiş bir terör hareketini ancak askerle halledersiniz. Ağır silahları polis ne yapacak? Askeri dışında tutup terörü bastırmayı polisle mi yapmaya kalkacaksınız? Eğer öyle düşünüyorsanız çok yanlıştır. Öyle bir denemeye Türkiye’nin takati yok. Bir ülkede iki tane resmi ağır silahlı güç meydana getirmiş olursunuz. Efendim, elinde ağır silah gücü olan asker benim dediğimi yapmıyor. Senin her dediğini yapmaz. Kanunlar ne diyorsa onu yapar.

Bir tane ağır silahlı gücü ikiye çıkarınca ikincisi acaba senin her dediğini yapar mı? Bunun sonucu iki ağır silahlı gücün birbirleriyle çatışmasıdır. Başka ülkelerde de bu görülmüştür. Onun için ağır silahlı gücünüz bir tane olacak. O da asker. Askerin görevini başka bir güce yaptırmaya kalkarsanız bu defa askerinizi kullanamazsınız.

Sakın da polis gücünüzü ağır silahlarla askeri ikame etmek için donatmaya kalkışmayın. Bir ülkenin polisini halkına karşı ağır silahlarla donatıp ne yapacaksınız?

- Bir zaman Tansu Çiller’e de danışmanlık yapmış olan Mümtaz’er Türköne Türk Silahlı Kuvvetleri’nin lağvedilmesi gerekir, dedi. Acaba onun aklına mı uyuyorlar?

- Valla kimi dinlediğini bilemem. Ama yanlış hesap Bağdat’tan döner. Ömürlerinin buna yeteceğini de sanmıyorum. Bir seçim gelir, bütün bu projeler ortadan kalkar. Siz yine devletin omurgası olan askerinize iyi güvenin. Devletinizin kurumlarının prestijiyle oynayarak nereye varacaksınız? Askeri sivil idarenin emrine alıyoruz diye onun prestijiyle oynamanın bir manası yoktur. Asker kanunların emrindedir. Kanunlarınız askerin sivil idarenin emrinde olmasına müsait değilse kanunlarınızı düzeltin. Türkiye’nin korunması ve kollanması görevi askere verilmiştir. Evvela bu görevi askerden alın bakalım. Ben kaç defa 35. maddeden söz ettim. Benden başka onu hiç kimse söylemedi. Hadi, alın o görevi elinden. Ya da şu şekle getirin: Koruma ve kollama askerin görevidir ama asker bunu resen yapamaz. Akcan TBMM’nin verdiği görev üzerine yapar, gibi bir şey. Ama oralara hiç kimse girmez.

Neden sıfır sorun da yurtta sulh cihanda sulh değil?

- Dışişleri Bakanı Davutoğlu komşularla sıfır sorun politikası ortaya attı ama sıfır sorun derken İsrail’le olduğu gibi kimi komşularla neredeyse kanlı bıçaklı hale geldik. O zaman bu nasıl bir sıfır sorun politikası oluyor?

- Sıfır sorun bir slogan. Sloganla icraat yapılmaz. Proje lazım. Ülkenin dış politikasını coğrafyası ve tarihi tayin eder. Komşularınızla olan sorunlarınız her zaman sizin tarafınızdan çıkarılmış olmayabilir. Bunlar size tarihten intikal etmiştir. Ne kadar ben sıfır sorun istiyorum deseniz de tarihten intikal eden o sorunları çözemeyebilirsiniz.

Çözebilmek için karşı tarafın rıza göstermesi, sizin iddialarınızdan vazgeçmeniz lazım. İddialarınızdan vazgeçmek her zaman milli menfaatlerinize uymaz. Karşı taraf da her zaman vazgeçmez. Onun içindir ki bir sorun olgunlaşmamışsa istediğiniz zaman bu sorunu çözemezsiniz.

Ben bu sıfır sorun politikasını şöyle anlıyorum: Bu yurtta sulh cihanda sulhun başka türlü ifadesidir.

- İyi de yurtta sulh cihanda sulh neden bu kadar ters gelir?

- İşte, mesele orada. Biz barışsever bir ülkeyiz. Makul şartlar meydana geldiği zaman biz çözüm yanlısıyız. Ama makul olmayan şartlara da evet diyemeyiz

Dışişleri Bakanı’nın böyle sağa sola gidişi belki içerde ve dışarda takdir uyandırıyor. Ama her şey neticesiyle ölçülür. Bütün bunlardan sonra bu kadar zaman geçti ne çıktı muhasebesinin yapıldığı yerde bilanço başarıyı ya da başarısızlığı gösterecektir.

Portre

Süleyman Demirel

1924, Isparta / İslamköy doğumlu. Yükseköğrenimini İTÜ Mühendislik Fakültesi’nde tamamladı. Bir süre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü görevinde bulundu. 1964’te siyasete atılarak AP’nin genel başkanı seçildi. 1965 seçimlerinde çoğunluk partisi lideri olarak başkan oldu. 1971’de askeri muhtırayla görevden alındı. 1974’te birinci MC, 1977’de ikinci MC, 1979’da AP azınlık hükümetlerinin başbakanı oldu. 12 Eylül 1980 darbesiyle yeniden başbakanlıktan uzaklaştırıldı. Önce Hamzakoy, daha sonra Zincirbozan’da tutuklu kaldı. 1987’ye kadar siyasi yasaklı oldu. 1987’de düzenlenen halkoylamasıyla siyasi yasakların kaldırılması kararı çıkınca 1991 seçimleri DYP’nin genel başkanı olarak katıldı.

DYP-SHP koalisyon hükümetinin 1993’e kadar başbakanı oldu. Aynı yıl Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın ani ölümü üzerine Cumhurbaşkanı seçildi.

Yayın ihalesiyle ilgili sorularımızı yanıtlayan Batmaz, kulüplerin transfer tercihlerinde seçici olmaları gerektiğine de dikkat çekti.

- Digitürk, Turkcell Süper Lig yayın hakkı için 1 yılda 321 milyon dolar ödeyecek. Rakam vergiler ve artışlarla 450 milyon doları buluyor. Bu anlaşma ekonomik anlamda ne ifade ediyor?

- Erdal Batmaz: Öncelikle, bu konuda büyük başarı sağlayan TFF yönetimini, hiçbir tereddüte yer bırakmayan açık ve şeffaf ihalesi için kutluyorum. Ödenen paraya gelince; bu rakamı sadece futbol yayını için verilen bir meblağ olarak görmeyin. Görüşüm o ki, iki iletişim devinin geleceğe ilişkin beklentilerinin ve ürünlerini en iyi biçimde pazarlayacakları medya alanının kazanılması biçiminde bir açık arttırma yaşandı. Burada Telekom’u ve özellikle de Digitürk’ü kutlamak gerek. Öncelikle Türkiye’yi yeni bir dekoder macerasına sürüklemediler, değişikliğin getireceği soru işaretlerine izin vermediler.

- Kulüplerimiz ve TFF, 3 paket halinde Digitürk, TRT ve Telekom’dan gelecek paraları nasıl değerlendirmeli?

- E.B.: Bence bu kadar büyük miktardaki bir yayın geliri oluştuktan sonra, kulüplerin dünkü idari yapılanmalarına izin verilmemeli. Bu paraların UEFA yönetim, denetim ve mali kriterlerine uygun biçimde finansal Fair – Play’e yakışan bir yöntemle kullanılması gerekiyor. Yani, kulüpler dün olduğu gibi hiçbir denetime, hiçbir kritere tabi olmaksızın bu paraları harcayamamalı. TFF, bu konuda kulüplere “dur” demeli.

- TFF Başkan Vekili Lütfi Arıboğan, “bu rakam 2014’te 1 milyar dolara yükselir” demiş. Gerçekçi bir söylem midir?

- E.B.: Neden olmasın? Futbol piyasanız şeffaf, denetlenebilir olur, seyircinin aldığı hizmet Avrupa standartlarına çekilirse artış kaçınılmazdır. Ama bunlar yapılmazsa bu rakamın da altına inilebilir. Nitekim İtalya’da bu yaşandı, ürünün değeri bir anda düşüverdi. Çünkü kendi futbol piyasalarındaki kirli ilişkiler, şike söylentileri ve eski statlar piyasayı iyice düşürdü.

- Sezon boyunca elde edilecek galibiyet ve beraberliklerde alınacak primlerde bir dengesizlik oluşacak mı?

- E.B.: Dengesizlik söz konusu değildir. Yeni rakamla birlikte büyüyen pastanın ligimizdeki rekabeti ve kaliteli futbolu arttırması olağandır. En azından futbol kamuoyunun beklediği, bu paraların takımlarımıza adaletli şekilde dağıtılmasıdır.

“Türkiye Futbol Federasyonu, kendi uyguladığı yöntemi kulüplere model olarak sunmalı. Yani sadece kulüp bilançoları değil, her türlü iştirakler dahil konsolide bilançoların bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmesi zorunlu hale getirilmeli.

Şu an Türkiye’de sadece 4 kulüp bu denetleme sisteminde yer alıyor. Önce Türk futbol endüstrisinin yarattığı kaynakların keyfi kullanımının önüne geçilecek. Yöneticiler keyfi harcama yapamayacak.

Kulüpler transfere daha da büyük rakamlar ödeyecekler. Ama, gelirlerin belli bir yüzdesini aşamayacak. Tek bir futbolcuya mı 20 milyon, yoksa 5 efektif isme mi aynı para ödenecek, onun kararını verecekler. Bence, futbol endüstrisi kavramının tek başına sponsor ve yayın gelirlerinden oluşmadığını özümseyip Türk futbolunun marka kalitesini yükseltecek projelere imza atıp, bu markayı Türk cumhuriyetlerine, Avrupa’ya, Türkler’in yaşadığı bölgelere taşımamız gerekiyor.”KAYNAK: Cumhuriyet