A. Mümtaz İDİL

1992 yılının sonunda Aktüel dergisindeki görevim İstanbul tarafından tek taraflı “iptal” edildiği için, bir anda işsiz kaldım.

Aktüel’i, Mehmet Y.Yılmaz’ın İstanbul, Kurthan Fişek’in de Ankara girişimleriyle bir anda Türkiye’nin en çok satan dergisi konumuna getiren ekibin içindeydim.

Ankara bürosu daha çok siyasi haberler üzerine odaklanmıştı, ama İstanbul daha çok “sansasyon” istediğinden olsa gerek, ne kadar uğraşsak da, bizim için “önemli” haberler asla yer almıyordu.

Ali Çağatay, Ali Ekeyılmaz, Defne Sarısoy, Mehmet Güler, Yaşar Sökmensüer, Durul Salman, Tülay Çetingüleç, Baha Ülgen ve Mehmet Öngeoğlu’ndan oluşan Ankara ekibi, Sabah’ın çıkardığı tüm dergilere Ankara’dan destek veriyordu.

Aktüel birinci görevimizdi, ama diğer dergilerde ağır basıyordu açıkçası. Penthouse’un Türkçe versiyonu çıktığında da, Emre Aköz ile “fantazi” yazılımlarını paylaşıyorduk mesela. Ya da ne bileyim, Elele dergisine “saç bakımı” ile ilgili çeviri yapıyor, Para dergisine tablolar çıkarmada Mehmet Öngeoğlu’na yardımcı oluyorduk.

Tam bir “imece” içende çalışıyorduk. Kimse kimseye karışmıyor, herkes bir ötekinin haberine destek olabilmek için elinden geleni yapıyordu.

Ama her dergi gibi, onun da sonu geldi ve Mehmet Y.Yılmaz Hürriyet’e, Tempo’nun başına geçince, Kurthan hoca da onu takip etti. Giderken de yanında Yaşar Sökmensüer’i götürdü.

Geri kalan bizler, açıktaydık.

İstanbul Sabah, hemen Gülay Göktürk ile Ahmet Örs’ü gönderdi.

Ahmet Tan Kurthan Fişek’in yerine görevi devraldı.

Gülay Göktürk ile Ahmet Örs’ü, Sheraton’da yemeğe götürdüm. Ama bu beni kurtarmadı. Gülay Göktürk açıkça, kendi ekibiyle çalışacağını, bu ekipte de benim yerim olmadığını söyledi.

Yeni istihbarat şefi Hakan Aygün’dü.

Zaten, yıllar sonra kendisine de söylediğim şekliyle, Ahmet Tan da benden hiç haz etmemişti.

Yol görünmüştü. Kovulmaya alışkın ve hazır olduğum için, çalıştığım yerlere hiç özel eşya götürmezdim. Bu yüzden de çantamı alıp çıktım.

Aradan kısa bir süre geçtikten sonra, Kültür Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Gülşen Karakadıoğlu’ndan bir telefon aldım: “Sizinle çalışmak isteriz,” diyordu.

Benim için memuriyete yeniden dönüş olacaktı, ama işsiz kalmaktan iyiydi. Kabul ettim.

Aralar oldukça heyecanlı, komik ve anlamsız bir yığın olaylarla dolu, orayı geçiyorum, çünkü bu yazının konusu değil.

Bu yazının konusu, yeniden devlet memuru olduğumda, yüksek bürokrat olarak işe başlamam ve daha önce hiç görmediğim bakan-müsteşar gibi “zevatları” yakından tanımış olmam.

Bu bağlamda, Fikri Sağlar döneminde başlayan “bakan” maceram boyunca Timurçin Savaş, İsmail Kahraman, Ercan Karakaş, Köksal Toptan, İsmail Cem, Agah Oktay Güner, İstemihan Talay, Suat Çağlayan, Erkan Mumcu ve Hüseyin Çelik ile birllikte çalışma fırsatım oldu.

Hepsinin üzerimde değişik etkileri oldu tabii ki. Erkan Mumcu gibi, bazılarıyla hiç karşılaşmadım. Bazıları beni görmezden geldi, bazıları görevden aldı, bazıları sürdü, bir tanesi de beni sürgünden geri getirip “iadeyi itibar” yaptı.

Zaten sözünü edeceğim kişi de bu itibarımı iade eden bakan.

Ama onu bu nedenle hatırlıyor, seviyor ve anmıyorum.

Daha çok, tüm tanıdığım bakanlar arasında en ilginç, en mütevazı olduğu için anıyorum.

Bana yaptığı iyilik, onu sevmem ve hayatımda önemli bir yere koymam açısından tartışmasızdır ve en önde gidenidir.

Ama sözgelimi Fikri Sağlar da beni işsizken kabul etmiş ve önemli de görevler vermiştir. Ben onun istediği gibi çalışmadığım için de, bir süre sonra ister istemez uzaklaşmıştır.

Timurçin Savaş ile de uzun süre çalıştım, ama onunla da yıldızım çok barışmadı. Bana hiçbir kötülüğü olmadı, ama kollamadı da.

Kısa süreli gelip giden bakanlarla ise ayaküstü görüşme dışında hiçbir yakın ilişkim olmadı.

İsmail Kahraman beni tanımadan sevmediği için, hemen beni görevden almanın yollarını araştırdı herhalde ki, genel müdür vekilliği yaptığım binaya “büro şefi” olarak verdi.

İstifa etmemi sağladı bir bakıma.

Bütün bunlar uzun ve kişisel hikayeler. Bürokrasiyi daha iyi anlamak için bunların da ayrıntılarıyla yazılmasında yarar olduğunu düşünüyorum, ancak şimdi ele almak istediğim kişi Suat Çağlayan.

Suat beyi ilk Çorum’da gördüm. Çorum’da adım, “hiç bakan karşılamayan müdür,” olarak da ünlenmişti. Dört yıldan fazla görev yaptığım süre içinde, biri hariç, Çorum’u ziyaret eden hiçbir bakanı karşılama görevine gitmedim.

Hariç olan da kolayca tahmin edilebileceği gibi, Suat Çağlayan’dı. Beş yıla yakın süre görev yaptığım Çorum’dan kurtulup da, Ankara’ya, ailemin yanına dönmemde bir umut doğduğu için, Suat Bakan’ı kentin girişinde, Boğazkale sapağında karşılamaya gittim.

O sırada benimle hiç ilgilenmedi. Daha önce hiç karşılaşmamıştık, ama yine de belki “İl müdürünüz nerede?” diye sormasını bekledim.

Valiliğe gelip de, Vali’nin odasında tüm il müdürleriyle birlikte oturduğumuzda, konuyu ansızın açtı Suat bakan:

“Burada çok önemli festivaller düzenlemişsiniz, Çorum’un adı artık Avrupa’da bile ses getiriyor,” diye konuya girdi.

Vali Atıl Üzelgün, festivalleri anlatmaya koyulmuştu ki, beni göstererek, “Bu adam olmasa bu insanları buraya zor getirirdiniz Vali bey,” diye sözünü kesti.

Vali çaresiz bana dönüp, “Evet,” diye destekledi. “Mümtaz beyin çok katkısı oldu.”

“Yahu,” diye devam etti Suat bey, “Bu adama Moskova, Londra veya Paris müşavirliklerinden birini öneriyorum, yine de kabul etmiyor.”

İlk kez duyuyordum bu önerileri… Bir denemeye mi tabi tutuluyorum, diye de merak ettim.

“Sayın Bakanım,” diye itiraz ettim. “Benim için Moskova, Paris veya Londra ile Çorum arasında fark yok. Tam beş yıldır ailemden uzakta yaşıyorum. Eğer dediğiniz yerlere gidersem, orada hayatımda bir değişiklik olmaz. Hatta daha da kötüsü, hafta sonları da gidemem ailemin yanına. Alkolik olurum.”

Gülüştük.

Bir daha da konusu açılmadı.

Çatlayacak gibiydim, ama tam Ankara’ya dönerken Suat bey dönüp, “Son kez soruyorum,” dedi. “Paris, Moskova ya da Londra… Hangisini istersen.” Sonra durdu, ansızın aklına gelmiş gibi, “Bak oğlum,” dedi. “Biliyorsun Cumhurbaşkanı hiçbir kararnameyi imzalamıyor. Bir tek yurtdışı kararnamelerini imzalıyor. Seni müsteşar yardımcısı olarak yanıma alsam da, kararnamen çıkmadığı için asaletin olmayacak, dolayısıyla da gelen bakan seni hemen görevden alacak.”

“Biliyorum, ama ben yine de Ankara’yı istiyorum,” diye ısrar ettim.

O sıralarda Çorum’da, Uluslararası Hitit Kongresi’ni yapıyorduk. Görevliydim.

“İşini bitir, gel,” dedi. “Yazını bugün dönünce yazdırırım.”

İçim içime sığmıyordu. Ankara’ya dönüyordum yıllar sonra.

Bu, Ankara’ya dönüşüm ve Suat beyi daha yakından tanıyışımın başlangıcı oldu.

Beni Çorum’daki sürgünden kurtardığı için çok mutluydum ve büyük de saygı duyuyordum açıkçası, ama tanıdıkça daha farklı bir insanla karşı karşıya kaldığımı düşünmeye başladım.

Müthiş hızlı düşünüyordu. Bazen düşünce hızına yetişemeyip, söyleyeceğim şeyi unuttuğum bile oluyordu.
Benimle ilgili bir yığın olumsuzluklar taşımışlardı ona. Başta da alkol problemim olduğu söylenmişti. Yalan sayılmazdı, ama tam olarak doğru da değildi.

Nitekim, Suat beyle görev yaptığım süre içerisinde hiç alkol kullanmadım. Bu yüzden de kafam daha dinç ve vücudum daha enerjikti, ama yine de yetişemiyordum.

Bir pazar günü, bakanlıkta hizmetlilerden başka yalnızca ikimiz vardık. Koridorda karşılaştığımızda, “Sen ne arıyorsun burada,” dedi. Sanki tuhaf bir şeymiş gibi.

Verecek cevap bulamadığımdan gülümsedim.

“Haydi toparlan, seni yemeğe götüreyim,” dedi.

Henüz öğle olmuştu. Gideceğimiz lüks bir lokanta için kıyafetim çok uygun olmasa da, idare ederdi. Sonuçta buruşuk da olsa bir ceketim, pantolonum vardı ve kravat takmıştım.

Masayı toparladım, bilgisayarımı kapattım ve beklemeye başladım.

Beş dakika sonra, “Aşağıda bekliyorum,” dedi Suat bey telefonla.

Bilenler anımsar, eski Tekel binası olan bizim şimdiki Bakanlık iki katlıdır. Çok geniş koridorları vardır. Alt katta, hemen makam girişinde Suat beyi beni beklerken buldum.

“Yan kapıdan çıkıyoruz,” dedi.

Personelin girip çıktığı kapıya yöneldik. Kapıdan çıktığımızda bizi bekleyen araba falan yoktu. İlk şaşkınlığı o zaman yaşadım.

“Yürüyoruz,” dedi.

“Anladım, dedim arsızca, beni Uludağ kebapçısına götürüyorsunuz.”

“Sen öyle san,” dedi.

Bakanlığı karşınıza alırsanız, Opera binasına da arkanızı dönerseniz, sol tarafta “bit pazarı” gibi bir sokak alışverişi yapılan yer vardır. Ankara’lılar burayı iyi bilir ve sever. Herşey eski, ucuz ve elden düşmedir.

O sokaklardan birine girdik Suat beyle. Yanımızda kimse de yoktu. Biliyormuş gibi hızlı adımlarla sokakları geçtik ve “salaş” bir dönercinin önünde durduk.

Yer yoktu, ama Suat bey elini cebine atıp bana döndü: “Etli mi yersin döneri tavuklu mu,” diye sordu.

Ne söylediğimi hiç hatırlamıyorum, ama yediğim tavukluydu.

Bir da ayran söyledik. Ayakta atıştırmaya başladık.

Bir ara dükkanın sahibi yanaştı ve iki taburenin boşaldığını haber verdi, ama Suat bey pek yüz vermedi.

Bana dönerek, “Sakın kim olduğumu söyleme,” diye de tembihledi bu arada.

Bakan beyin bana ısmarladığı yemek buydu. Çok hoşuma gitmişti aslında. Tebdili kıyafetle halk arasına inmiş padişah gibi hissediyordum kendimi.

Dönüşte de personel kapısından girdik. Çıkarken kimse yoktu kapıda, girişte kulübede kapı görevlisi oturuyordu. Önünde bir şeylerle uğraşıyordu ki bizi gördü. Önce anlamadı. Kimlik soracakmış gibi oldu, sonra beni tanıyınca önümde yürüyen Suat beye biraz daha dikkatlice baktı. Belli ki, hayal gördüğünü falan sanıyordu. Kaç yıldır orada görev yapıyordu, bilmiyorum, ama ilk kez bir bakanın onun bulunduğu kapıdan girdiğine tanık olduğuna eminim. O yüzden de ne yapacağını bir türlü kestiremiyordu.

Biri şaka yapıyordu ona göre, ama gördüğü şaka da değildi. Belki Suat bey tek başına kapıdan geçse gitse, ses çıkarmayacaktı, ama beni iyi tanıyordu. Ne de olsa en az on yıldır o bakanlıkta şu veya bu şekilde görev yapmıştım.

“Çayın var mı?” diye laf attı Suat bey, ortamı rahatlatmak istiyordu.

Çaydanlık orada fokur fokur kaynadığı halde, iş yerinde çay yapmanın yasak olduğunu bilen ve buna koşullanan görevli, “Hayır efendim,” dedi. “Burada çay yapmıyoruz.”

“Peki o kaynayan ne?” diye üzerine gitti Suat bey.

Adamcağız bir kaynayan çaydanlığa baktı bir Bakan’a baktı, sonra yalvarır gözlerle “ne yapayım,” der gibi bana baktı.

“Çay versene Bakan beye,” dedim bende.

Oturup orada çay içtik. Küçücük bir yerdi, zor sığdık, ama çayımızı da içtik.

Kapı görevlisi ne yapacağını tamamen şaşırmış durumdaydı. Bir süre sonra remiyeti de bırakıp, “Sayın Bakanım ya, benim kız işsiz, onu buraya alsak mı, ne dersiniz?” diye ortaya lafı atıverdi.

Suat bey ilgileniyormuş gibi dinledi, sonra da hızla oradan çıktı.

Merdivenleri koşarak çıktık. Arkadan yetişmeye çalışan görevliler karşı merdivenden koşuyorlardı.

Bir yandan da bana soruyordu: “Yemeği beğendin değil mi? Nasıl yemekti ama…”

Hüseyin Çelik Kültür Bakanı olarak atanıp da, devir teslim işlemi için geldiğinde, hepimiz Yunus Emre toplantı salonuna toplandık. Tam o sırada Müsteşar Fikret Üçcan’ın da Başbakanlık Müsteşarlığı onaylanmıştı. O apartopar Başbakanlığa giderken, Suat bey de bizleri üstünkörü tanıttıktan sonra gitmek üzere kalktı. Onunla gelmiş bir yığın insanla birlikte ben de uğurlamaya indim. Hüseyin Çelik’in araba teklifini kabul etmedi ve Sıhhiye tarafına doğru yürüyerek uzaklaştı.

Bir tek ben kalmıştım arkasından el sallayan.

Arada bir o da dönüp bakıyordu, hala orada mıyım diye belki…

Sonra gözden kayboldu.

Ufak tefek bir adamdı zaten.

Sıradan görünmeyi çok seviyordu.

Sıradan vatandaşlar gibi çekti gitti…

A.Mümtaz İDİL

ÖYLESİNE BİR YAZI

A. Mümtaz İDİL

Jack London’un “Burning Daylight” romanını okurken aklıma düşen şuydu: Bir insan Alaska’nın dondurucu soğuklarında nasıl yaşayabilir.

London, yaşanabileceğin romanını yazmıştı. Yine aynı London, Vahşetin Çağrısı adlı uzun öyküsünde, bu yaşamın her zaman mümkün olmadığını da itiraf ediyordu.

Ankara Alaska kadar soğuk değil elbette. Ama insanı “zıbartacak” kadar soğuk… Değil mi ki Balıkesir gibi daha ılıman bir yerde iki kişi donarak öldü, Ankara adamı hiç affetmez, donduruverir. Bir anlık dalgınlık yeter.

İdeolojik tavır içindeki işçiler Abdi İpekçi parkında Alaska soğuğunu selamlıyorlar.

Hükümet, “ideolojik” diyor. Sendikalar kuşkuyla bakıyor, nasıl bir ideolojiyse. Eskiden olsa, komünist kışkırtması derlerdi. Şimdi o da yok.

Hasan Celal Güzel Samanyolu televizyonunda Anayasa Mahkemesi’nin son kararını konuşuyor. Göbeği masaya sığmadığı için bir karış geride oturuyor. Karşısında Vehbi Dinçerler… İkisi de Anayasa Mahkemesi’nin gereksizliğinden, siyasi olduğundan söz ederek birbirlerini “ayakta tutuyor”.

Bir başka kanalda Yiğit Bulut oturum yönetiyor. Biraz sesini yükseltirsen reklama giriyor. Eleştiri yok, şikayet yok, sıkıntı yok… Burhan Kuzu haklı… Ona destek verdiğiniz sürece “dakika” alıyor.

Fatih Altaylı, Murat Bardakçı ile birlikte Cübbeli Ahmet Hoca’yı konuk ediyor.

Adam tüm “sapkın” düşüncelerini gülerek anlatıyor, gülerek de dinliyor Bardakçı ve Altaylı.

Kanal D, Star, Shov gündemin en karışık olduğu saatlerde dizi yayınlıyor. Özellikle Star, sabahın kör saatinde, haber diye kanal araştırdınız saatte, dini konuşmalara yer veriyor.

Gazeteler zaten “büyük gözaltında”.

Felaket haberleri birinci sayfada. Okuyan, “şükür en azından başıma bu gelmedi,” diyor.

Hani Ahmet Arif’in söylediği var ya, “Dört yanım puşt zulası,” işte tam o mevsim.

Alaska soğuğu, Hasan Celal Güzel’in göbeği, Yiğit Bulut’un yağlı saçları, diziler, borsa haberleri, evlendirme programları…

Hiçbiri bir gün sonra ödenmesi gereken borçları ödemiyor. Hiçbirisi Silivri’de haksız yere yatan insanlara ilaç olmuyor, hiçbirisi neden Mehmet Haberal’a babasının cenazesini kaldırmasına izin verilmediğini açıklamıyor.

Ama Abdi İpekçi’nin katili teklifleri bekliyor. Günlüğü bir Tekel işçisinin maaşı olan otelde viskisini yudumluyor.

Soğuk biraz dokunur diye kapıları kapatmış sıcacık odamda televizyona bakıyorum. Hasan Celal Güzel, tüm haşmetiyle karşımda. Semirmiş, güzelleşmiş, derdi yeniden bakan olmak.

Hande Mumcu, Barış aklında bile yok.

Göbeği masaya sığmıyor, ama sırıtıyor.

Balyoz diye bir şey ortaya atılıyor. Genel Kurmay abuk bir açıklama yapıyor. Okuyanın anlaması mümkün değil.

Askerden medet umanları da kahreden bir açıklama.

Darbeciler bile şaşkın.

Tıpkı Bülent Arınç’a  suikast iddiasında olan açıklama gibi: Evet, orada askerlerimiz vardı, ama bir başkasını takip ediyordu…

Asker bile asker değil artık.

Darbe yap demiyoruz, ama en azından kendini savun, değil mi…

Hepimiz iki sene sana hizmet etmedik mi?

Kırk gündür Abdi İpekçi parkında eylem yapıyor işçiler. Yarısından fazlası hasta.

Ankara Valiliği, işçilerin çevreyi kirlettiği gerekçesiyle alanı boşaltmasını istiyor.

Ankara’nın çevresini kirletiyorlarmış, iyi mi…

Çevresi dört dörtlük olan Ankara’nın kuşlarını yok ettikleri gibi, işçilerini de yok edecekler.

Kızılay turlama alanı.

Nike ayakkabılarla dolaşırsan çevrecisin, gerisini boş ver.

Yazının başlığı gibi işte… Öylesine bir yazı.

Şimdi de Ulaştırma Bakanı konuşuyor, ne yazılabilir ki daha…

ahmetmumtazidil@gmail.com

“Bir kişiyi öldürmek cinayet,

binlerce kişiyi öldürmek ise istatistik”

A.Mümtaz İdil

Yukarıdaki söz Jozef Stalin’e ait.

Biz de “aldık, kabul ettik”.

Ölüm istatistiklerimize önemli katkılarda bulunan Abdullah Öcalan’ı Stalin “kuralları” çerçevesinde değerlendiriyoruz.

Yani, “katil” değil, “istatistikçi” olarak.

Hukuğun burada eli kolu bağlı kalıyor belli ki… Öcalan, eline baltayı alıp da Stalin’in muhaliflerinden Troçki’yi Meksika’da bir evde sıkıştırıp kafasını parçalamadı…

Bir bankayı soymaya kalkarken, tabancası yanlışlıkla ateş alıp, güvenlikçilerden birini de vurmadı.

Bir gece ansızın kalkıp, ertesi gün bankaların göndereceğini bildiği “icra memurlarından” bunaldığı için çocuklarını ve karısını da öldürmedi.

Bunlar “idamlık” suçlar…

İdam kalktığı için de “ağırlaştırılmış müebbet” suçları olabilir.

Hafifletici nedenler de vardır kuşkusuz.

Ama Öcalan da, tıpkı Hitler veya Stalin gibi, eline silah alıp da birini öldürmedi. Ama emir verdi, diye itiraz edilebilir. Bu ayrı… O zaman, Stalin ve Hitler mertebesinde yargılarsınız.

Nitekim öyle de oluyor.

Bir yolunu bulup da aynı şekilde şu sefil yaşamdan kurtulup da İmralı’ya kapağı atmak için değil 30, 130 bin kişiyi öldürmeye hazır bir yığın potansiyel “istatistikçi” vardır mutlaka.

Hangisine İtalyan kömünistlerinin yayımladığı gazete gibi bir gazetede “köşe” yazarlığı teklifi gedi ki?

Potansiyel olmak yetmiyor demek ki, icracı olacaksın.

“Bodrum Paşası” bir de Dünya Yazarlar Birliği’ne üye olmak istediğini belirtmiş avukatları aracılığıyla.

Hangisine bu teklif götürüldü ki?

İmralı koşullarını beğenmeyen Abdullah Öcalan’ın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) başvurusu bu aralar sonuçlanmak üzere.

Ne istiyor bizim “Stalin, Bodrum Paşası ve İmralı Kuşçusu”?

(Burada şu notu eklemeliyim: Bodrum Paşası, malum Mümtaz’er Türköne kaynaklı, İmralı Kuşçusu yakıştırmasını da Kıymet Nadir Bindebir’de okudum ilk kez).

17 cm kare küçülen odasına bir televizyon ve bir de telefon.

Yakışır…

Avrupa çözümlemelerini İtalya üzerinden geliştirmeyi düşünüyormuş yerli “Marks”ımız.

Serflerle prolaterya arasındaki farkı ortaya koyacaktır.

İşçi sınıfının burjuvazi karşısındaki açmazlarından dem vuracaktır.

Ve mutlaka kendini Tolstoy gibi görüp, savaş ve askerlik üzerine de ahkam kesecektir.

İtalya’ya kadar gitmesine gerek de yok aslında, onunla köşe arkadaşlığı yapmak isteyecek bir yığın “köşe olmuş” yazar var bu ülkede zaten.

Kavga ve olguları ortaya koyma biçimi ne kadar “alaycı ve saygısızca” da olsa, böyle yazılar yazmak zorunda kalabiliyor insan. Mesele Öcalan veya benzeri “kişiler” üzerinde yürütülen politikalar değil, mesele hukuğun düştüğü durum.

Değilse, isterlerse Bodrum’daki paşanın yanına bir yazlık daha yapıp oturtsunlar Abdullah Öcalan’ı, umurum değil.

Yeter ki, elinden “katil” sıfatını alıp da, “istatistikçi” veya daha da güzeli “kahraman” yapmasınlar.

Mandela’ya dönüp bir baksın yakıştıranlar.

Eğer Güney Afrika Cumhuriyeti’nde kara derililere uygulananlar burada Kürtlere uygulanıyorsa, Mandela bile az gelir benzetmek için.

Martin Luther King yakıştırması uyardı.

Hani ne de olsa onun da eli kalem tutuyordu.

A.Mümtaz İdil

Ruhun şad olsun Don Kişot

A.Mümtaz İDİL

Sanal düşmanlar yaratıp üzerine yüklemekte dünya birincisiyiz herhalde.

Trafik yolları kan gölüne çevirdiğinde suçlu hazır: Trafik canavarı…

Fiyatlar alıp başını gittiğinde, zam üzerine zam yediğimizde de hazır: Enflasyon canavarı…

Kürt açılımı, Roman açılımı, Alevi açılımı, PKK, Irak’ın Kuzeyi dendiğinde de hazır: Türkiye’nin huzurunu kaçırmak isteyen güçler…

Çalışanlar haklı talepte bulunduklarında, gelsin ajan provakatörler.

Ortalık karıştığında, kurumlar birbirine düştüğünde, ülke belini doğrultamayacak kadar perişan hale geldiğinde, ABD…

Burada biraz sanal düşmandan çıkmış gibi görünebiliriz, ama hiç öyle değil. ABD diyip işin içinden sıyrılmak, yenilmesi imkansız bir düşmanmış ve yapacak bir şey yokmuş gibi ortaya sürüldüğünden, sanaldan öte de bir soyutluğa kaçıyor.

Kendini yazmaktan yorulmayan, akıl vermeyi sadece kendine has bir özellik sayan ve kendi deneyimlerini tüm insanlığın deneyimleriyle eş değer tutan yazarlarımızdan, yorumcularımızdan zaten umudu kestik.

Sistemden beslendikleri için sisteme karşı da olamazlar, sistemi analiz de edemezler.

Ama toplumun genel kavrayış biçimi de Don Kişot anlayışına döndü. Bir olayı irdelemeye, kendinizce akıl yürütmeye kalkıştığınızda, hemen karşınıza tek argüman çıkıyor: ABD ve AB’nin oyunları bunlar… Bunlar çözülmeden, vahşi kapitalizm elini üzerimizden çekmedikçe ülke düzelmez. Gerisi ayrıntı…

TSK ve Hükümet arasındaki anlaşmazlık mı… Geçiniz efendim, bu göstermelik bir çatışma. Aslında birlikte hareket ediyorlar. Her ikisi de ABD’den emir alıyor…

Güzel, sorun halloldu. Koyun bir kenara… Ötekine geçelim.

Ekonomik durum, borsadaki yabancı manüpülasyon, dünyanın en pahalı benzini, artı vahşete dönüşen dolaylı-dolaysız vergiler… Suçlu belli: IMF ile anlaşma, AB politikaları, büyük sermaye, IMKB’deki yabancı yatırımcılar…

Güzel, teşhis tamam. Sorun çözüldü. Koyun bir kenara… Ötekine…

Yani o hale geldik ki “yorumlarda”, ABD, AB ve küresel güçler olmasa şöyle kendi başımıza öyle rahat geçinip gideceğiz ki.

Ne adalet mekanizmamızda bir aksama olacak, ne kurumlar birbiriyle çekişecek, ne trafik kazalarına canavarlar karışacak, ne de PKK terör yaratacak.

Sorun adı belli, doğru. Ortadan kaldırma şansı var mı? Yok.

Başka bir çıkış yolu?

Hayır, başka çıkış yolu da yok.

Yani aslında şöyle ucundan ucundan bazı şeyleri ele almaya çalışsak. Ne bileyim muhalefeti biraz dürtsek… İtirazlarımızı daha yüksek sesle dile getirsek… Kocman sorunlar tsunami gibi ortalığı yıkmaya gelirken, artçı dalgaları da biraz hesaplasak…

Olmaz! Hemen yorumlar, yazarlar, konuşmacılar devreye giriveriyor.

Sorun o kadar basit değil. Sorun büyük! Sorun dünya kapitalizmi, küresel hegmonya, dünya devlerinin ülke üzerindeki baskıları, parçalama girişimleri…

Bunlarla uğraşmak?

O da bize düşmez… Uğraşamayız da…

Ne yapacağız o zaman?

?!…

Yani diyorsun ki, geçtiğimiz yılın ocak ayında, Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile hiçbir şekilde sözleşme imzalamayacağını açıklayan Türk Eczacılar Birliği neden bu hale geldi?

ABD mi yaptı? AB mi istedi? IMKB oraya da mı müdahale etti?

Sendikalara sarı renk bile fazla görülürken ses çıkarmayınca, bunu da mı ABD’ye yüklemeliydik?

Ülkenin sağlık politikası, paran varsa yaşarsın ilkesini getirip önümüze dayattığında ABD işin içindeydi, CIA böyle istedi, AB müktesebatı diye sesini çıkarmayan muhalefet ve ilgili meslek grupları şimdi söyleyecek şey bulamadıklarından “dinci kanallarda” günah çıkartıyorlar.

Bilinçli halkımız da başlarda hangi hastaneye isterse gidip, kuyruğa bile girmeden muayene olunca çok sevindirik olmuştu… Şimdi yakınıyor, ama geç!

Demiryolu işçileri tren seferlerinin durdurulacağını bir hafta, on gün öncesinden açıkladığı halde, o güne inatla bilet alan “bilinçli yolcularımız,” kendi elleriyle makinisti bulup yetkililere teslim ederken alkışlanmıyor muydu?

Bunlar olacak, biz hala “sanal” düşmanlara suçu yükleyip, “yapacak bir şey yok,” diyerekten var olan kıpırdanmaların bile önünü keseceğiz, öyle mi?

TSK’yı eleştirisiyorsunuz, zaten ABD ile anlaşma içinde diye yanıt geliyor…

Hükümet diyorsunuz, ABD’nin güdümünde deniyor,

Muhelefete laf ediyorsunuz, “CIA enfiye çekmeyince muhalefet hapşırmaz,” cevabını alıyorsunuz.

Bu ülkenin dinamik güçleri de topyekün ABD ve AB paranoyasına girdiyse, gidip trafik canavarının boynuna sarılmak da hiç abartılı görülmemeli.

Değil mi?

A.Mümtaz İDİL

A.Mümtaz İdil

Sydney Pollack’ın yönetmenliğini yaptığı, başrollerinde Robert Redford ve Faye Dunaway’ın oynadığı ünlü film, politik gerilim sinemasının başyapıtlarından biridir.

James Grady’nin, “Six Days of the Condor” (Akbabanın Altı Günü) romanından sinemaya uyarlanan film, CIA ajanı olan “Akbababa” kod adlı Robert Redford’un yemek molası dönüşünde bürodaki tüm arkadaşlarının öldürülmüş olduğunu görmesiyle başlar.

Yemekte olduğu için kurtulduğunu anlayan ve kendisinin de öldürüleceğini bilen Akbaba, önce tüm yakın arkadaşlarına daha sonra da adalet bakanına kadar başvurur, ama sonunda çevresindekilerin tümünün de işin içinde olduğunu anlar.

Kaçacak yeri yoktur.

Pollack’ın muhteşem anlatımıyla bir gerilim şahaserine dönen filmi şu anda toplumsal olarak Türk halkı yaşıyor.

Abartılı değil. Benzerlik şurada kopuyor: Milyonlara varan kiteyi öldürmek mümkün olmadığı için, yalnızca “çıkış olmadığı” teması veriliyor bizim gerilim filmimizde.

Filme gidenler anımsar: Akbaba bir süre sonra kimseye telefon edemez hale gelir…

Yine Akbaba, bir süre sonra kimseye güvenemez hale gelir…

Maddi sıkıntıya düşer…

Kendini yalnız ve çaresiz hisseder.

Kurtuluş umudunun olmadığını düşündürecek onlarca olay yaşar ve kurtuluşun olmadığına inanmaya başlar.

Benzemesi aslında normaldir, çünkü Pollack, Nixon yönetiminde ortaya çıkan “derin devlet”in eleştirisini yapmakta, yönetimlerin “çürümeye başladığında” ne denli tehlikeli olduğunu anlatmaktadır.

Bir kişide yaratılan bu “korku” duygusunun tüm topluma yayılması halinde neler olduğunu bizzat yaşayarak görmekteyiz.

Filmde Akbaba’nın şu veya bu şekilde ortadan kaldırılması gerekmektedir ve gerilim bunun üzerine inşa edilmiştir.

Grady’nin amacının bu romanla topluma bir mesaj vermek isteyip istemediği konusunda bir şey söylemek kendi adıma mümkün değil, ancak Pollack’ın birey üzerinden toplumsal bir gerilim yarattığı izlenimi kendini gösteriyor filmde.

Ölüm söz konusu olduğunda, gerilimin dozu da artıyor doğal olarak.

Kitleler halinde ölümler ise, Stalin’in dediği gibi, “savaş” kavramına girdiği için önemsenmiyor.

Ne diyor Stalin, aklımda kaldığı kadarıyla, bir kişiyi öldürürseniz size cani derler, binlerce kişiyi öldürdüğünüzde ise kahraman… Savaş kahramanı…

Ezilenler, horlananlar, yıpratılanlar çoğaldıkça bu doğal hale geliyor çoğu kez. Pollack da bunu bir kişi üzerinden kurguladığı için, Akbaba’nın yaşamı önem kazanıyor.

Değilse, kitle ölümleri çoğu kez konu bile edilmemiştir. Cinayet denmez onlara.

Nitekim, birkaç gün önce yıldönümü ağıtlarla anılan Endonezya’daki korkunç tsunami felaketinde ölenlerin sayısı yuvarlak olarak verilir: 250 bin.

Bu, 300 bin de olabilir, 500 bin de… Önemi yok. Bir gerilim de yaratmaz, acıma duygusu bile uyandırmaz. Dünya kanıksamıştır bu tür ölümleri.

Irak’ta canlı bombanın biri 200 kişiyi öldürdüğünde, haberlerde bir satır olarak geçer. Aynı şekilde bir Amerikalı askerin öldürülmesi de bir satırdır, belki daha fazla.

Ölümlerin kanıksandığı, artık önemini de yitirdiği azgelişmiş bir ülkede, korku yaratmanın sonucundan beklenen de ölüm değildir aslında. Gerekli de değildir.

İnsanların “çıkış yok” kavramına alıştırılması, kaderine razı olması için de “dinsel” öğelerin alabildiğine kullanılması, ses çıkaramayan bir toplum yaratmak için bire bir kesin yoldur.

Birbiriyle görüşemeyen, konuşamayan, toplanamayan, güvenini yitirmiş, geleceğinden umutsuz kitleler istendiği gibi yönlendirilirler.

Çevre ülkelerde bunun örnekleri bolca vardır zaten.

Gelecek kaygısı, banka korkusu, parasız kalmanın acılığı, çocukların yalvaran gözleri, yoksulların iç paralayan yaşamları, hastaların hastane kapılarında ölmesi…

Bütün bunlar korkuyu artırır, acıma duygusunu kendi bedenine çevirir ve o anki halinden “şükretmeyi” doğurur.

“Beterin de beteri var,” mesajları gazetelerin üçüncü sayfalarını, televizyonların ikinci haberlerini oluşturur.

Karabulut cinayeti sizce çok vahim ve tüm gündemi bu kadar işgal etmesi gereken bir olay mıydı?

Ne dersiniz?

Akbabanın Üç Günü’nü yaşamaya devam ediyoruz.

Ama ne yazık ki hiçbirimiz Robert Redford değiliz, kolumuza taktığımız ve güvendiğimiz bir Faye Dunaway yok…

A.Mümtaz İdil

ahmetmumtazidil@gmail.com

BİRAZ DA ÇUVALDIZ TSK’YA, DEĞİL Mİ AMA…

A.Mümtaz İDİL

Türk Silahlı Kuvvetler, yaklaşık beş yıldır tam bir psikolojik savaşın ortasında. Kendilerinin “asimetrik” olarak nitelediği bu savaşta da göründüğü kadarıyla elleri kolları bağlanmış mücadele veriyor. Sürekli TSK ile anlamlandırılan haberler çıkarılıyor, Genel Kurmay haftalık olağan basın bilgilendirme toplantılarında bunlara cevap veriyor, ama basında yeterince yer almıyor. Ya da geç kalınıyor, olay soğuduğu için de, daha önce “ilişkilendirilmiş” haberler gerçekliğini koruyor. Diğer yandan Genel Kurmay Başkanı İlker Başbuğ çıkıp da bir açıklama yapmaya kalktığında da “sus, haydi sen kışlana dön,” itirazlarıyla karşılanıyor.

Son Reşadiye’deki 7 şehit olayı, ardından Bülent Arınç’a suikast haberi, Deniz yarbayının intiharı, bir başka yerde üsteğmenin intiharı vb… TSK’ya dışarıdan bakan biri, tam bir kaynayan kazan görünümünü algılayabilir.

Peki, bunun temelinde yatan ne? TSK’da iplerin artık iyice boşaldığı, böylesine “emir-komuta” sistemi içerisinde katı kuralların uygulandığı bu yapının gevşediği söylenebilir mi?

Durum onu gösteriyor.

Değilse, şunları açıklamak güçleşiyor:

1. İntihar eden deniz yarbayının cenazesine, suikast yapacağı komutan katılırken, Genel Kurmay başkanının ya da kuvvet komutanlarının katılmaması tuhaf.

2. Bülent Arınç’a suikast hazırlığı içindeyken yakalandığı belirtilen iki subayla ilgili açıklama kafalardaki soru işaretlerini daha da artırmış durumda. Genel Kurmay açıklamasında, olayın medyada yer almasından çok, yalnızca bazı makamlarda bulunan detaylarıyla yer almasından şikayet edildiği gözleniyor. Bu durumda, “bazı makamlarda bulunan detayların” doğruluğu geçerlik kazanmaktadır. Çünkü, medyada yer alan kuşkulardan biri olan “ortam dinlemesi” için söz konusu personelin o bölgede bulunduğu savı, bizzat Genel Kurmay açıklamasıyla yalanlanmıştır. Geriye kalan “makamların elindeki detaylardan” biri de askeri personelden birinin su isteyerek elindeki kağıdı yutmaya çalışmasıdır ki, bu konu Genel Kurmay başkanlığı açıklamasında yer almakla birlikte yalanlanmamıştır.

Çukurambar’da 19 Aralık 2009 akşamüzeri yakalanan iki kişinin askeri personel olduğu Genel Kurmay açıklamasıyla kesinleşmiş oluyor.

İşin en vahim noktası ise, Genel Kurmay Başkanlığı’nın kendisine ait “gizlilik” taşıyan bir izlenmeyi açıklamak zorunda kalmasıdır. Açıklamaya göre, söz konusu iki personel “kastedilen bölgeye yakın bir yerde oturan ve bilgi sızdırdığı iddia edilen bir askeri personel hakkında bilgi toplamak üzere görevlendirildiği” belirtilmektedir.

Daha da vahimi, askeri personelin üzerinde bulunduğu belirtilen adres yazılı notla ilgili açıklama zihinleri daha da karıştırmakta, konunun ve iddiaların soruşturma neticesinde ortaya çıkacağı belirtilmekte.

Durum gerçekten daha da tuhaflaşmadı mı sizce?

3. Genel Kurmay’a ait bu personelin üzerlerinde resmi kayıtlı silahları bulunduğu söylenen bu kişilerin sivil mahkemece serbest bırakılmalarının bir nedeni olmalı, bu da ortaya çıkmadı. Kaldı ki, kayıtlı silahla suikast yapmaya giden dünyanın ilk suikastçıları olmaya aday bu “askerlerin” Genel Kurmay’ı tarihe geçirecek bir eylem içinde olmaları da tuhaf.

4. Mehmetçik Vakfı gibi tüm halkın gönlünde yer etmiş, insanların akıllarına asla “yolsuzluk” ihtimalini getirmeyen, güven veren bir vakıf olarak bilinen bir kuruluşun kurban kesimindeki hoş olmayan olaylara adının karışması tuhaf olduğu kadar, bu konuda hiçbir açıklama yapılmaması da tuhaf.

5. Eskiden türbanlı olarak girmenin mümkün olmadığı Orduevlerine türbanlıların ellerini kollarını sallayarak girmesi, ama sakallı olanların (keçi sakallı da olsa) kapıdan çevrilmeleri, hangi amaçla yapılıyor ve neden bu ilkesizlik, tuhaf.

6. Eğer Cumhurbaşkanı ve Başbakanın eşlerinin de türbanlı olması nedeniyle böyle bir esneklik getirildiyse, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın sakalı da, sakallı orduevi müdavimlerine emsal oluşturmaması da tuhaf.

Daha bir yığın tuhaflıkları saymak da mümkün, ama şu sıralar “TSK’ya vurmak” modasına çanak tutmanın da bir gereği yok. Yalnız, TSK’nın da “tuhaflıklar” içinde olduğunu belirtmek gerek. Açıklanamayan bir yığın “ilke” sapmaları, kafalarda soru işareti yaratıyor.

Gazeteciler, akıllarında şüphe uyandıran soruları sormak zorunda. Değilse, takım tutmak gibi bir gazetecilik olur ki, zararı önce gazetecilik mesleğinedir.

A.Mümtaz İDİL

A. Mümtaz İDİL

Tolstoy askerlerden ve askerlikten nefret ederdi.

Bu konuda bir kitap da yazmıştır. Prof.Dr. Aydın Süer’in Türkçesiyle dilimize kazandırıldı kitap.

Tolstoy’un askerden ve askerlikten nefret etmesinin en büyük nedeni Sivastopol savaşlarına bizzat katılmış olmasından kaynaklanır. Savaşın dehşetini ve vahşetini gördüğü için ve onun döneminde savaş denilen şey yalnızca askerler arasında bir çatışma olduğu için, askerlerin olmadığı veya en aza indirgendiği bir dünyada, barışın daha kolay kazanılacağını düşünmektedir.

Tabii, bu Tolstoy’un dönemine ilişkin bir saptamadır.

Tolstoy’dan sonra gerçekleşen yüzlerce savaşta sivillerin katledilmesi büyük bir hızla artmış ve artık neredeyse askerden çok sivilin öldüğü bir aşamaya ulaşılmıştır.

Tolstoy, iki devletin savunma maskesi altında silahlanmasını ve bu amaçla da asker yetiştirmesini dünya barışı için büyük tehlike olarak gördüğünden bunu ikame edecek her türlü öneriye açıktır.

Kitabın bir yerinde Sivastopol kuşatmasında garnizon komutanı Sarken’i, Avrupa’da satranç konusunda önemli başarıla imza atmış prens S.S.Urusov’un ziyaret ettiğini ve bir öneride bulunduğunu anlatır. Urusov, garnizon komutanına, yüzlerce insanın yaşamına mal olacak savaşın yerine siperlerde Rus ile İngiliz askerlerinin satranç oynamalarını önerdiğini açıklar.

Aslında insani ve hoş bir öneridir Urusov’un önerisi ama hayata geçirilmesi de mümkün değildir. Bir deli saçması olarak görür Sarken ve ciddiye de almaz doğal olarak.

Basit bir satranç oyunu ile savaşın galibini belirlemek büyük bir olasılıkla mümkün olacaktır. Askerlerin birbirleriyle oynadığı maçların toplamına göre galip taraf ilan edilecektir ve kimse de ölmeyecektir.

O sıralarda zaten satranç oyunu bir savaş oyunu olarak kabul edilmektedir. Taşların yerleşimi ve isimleri bile savaş üzerine oluşturulmuştur (hala da öyledir aslında).

Bu arada Tolstoy’un da vasatın üzerinde bir satranç oyuncusu olduğunu belirtmek gerek.

Komutan Sarken, bir savaşın asla satrançla çözülemeyeceğini, savaş denilen olayın süngünün ucunda biteceğini bilecek kadar deneyimli bir kişidir.

Sarken yalnızca meydanlardaki savaşın değil, masalardaki “tahkim” savaşlarının da satrançla çözülmeyeceği düşüncesindedir.

Bu, yine Tolstoy dönemi için geçerli olan bir kuraldı.

Şimdi artık gerçekten müthiş bir satranç savaşı vardır dünya üzerinde ve “hamle” kelimesi satrançtaki kadar somut bir gerçeklik kazanmıştır.

Savaşlar, meydanlarda değil masalarda kazanılmakta, satranç taktiği gibi de taktikler her zamankinden daha fazla kullanılmaktadır.

Ama iş satranç olunca, konu da karmaşıklaşıyor elbette. Çünkü bir oyun olarak satranç, tahta üzerindeki hamlelerin tümünü aynı anda görebilme yeteneği ile açıklanabilir ancak. Satranç ile ilgili yeteneğiniz, bir başka deyişle vizyonunuz varsa ancak tahta üzerinde başarılı olabilirsiniz.

Komutanlar için de böyledir. Savaşta sezgi denilen yeteneğin aslında vizyon ile açıklanması da bundandır. Savaşın ne gibi taktik değişikliklerle kazanılacağını daha önce hesaplayabilen veya görebilen komutan, savaşı kazanacaktır.

Karşı tarafın silahlarının güçlü olması da her zaman sonucu etkilemeyebilir.

Tıpkı satranç oyununda Alyehin’in vezirsiz oynadığı halde karşısındaki rakipleri yenmesi gibi, vizyonu güçlü bir komutan yeterli silah donanımı olmasa da rakibini yenebilir.

Tarih buna örneklerle doludur.

Ancak şimdiki savaşlarda durum daha da karmaşıktır. Vizyon, savaş meydanlarından çıkmış, ülkenin elindeki tüm “argümanlara” yönelmiştir. Su kapasitesinden, insan kapasitesine, hastalık istatistiklerinden eğitime kadar tüm varyasyonlar artık bir başka kıyafete bürünmüş komutanların önüne serilir, karar masa başında verilir.

Silahların niteliği de değişmiştir artık. Yalnızca ateşli silahlar değil, mevcut ekonomik güç de savaşın kazanılmasında çok büyük etken oluşturur.

Kutuzov savunması gibi, karşı tarafı çaresiz ve kıpırdayamaz hale getirmek, savaşı kazanmakta en önemli “hamle”lerden biridir ve bu da ancak var olan ekonomik stok veya güçle karşılanabilir.

Tolstoy, tarih boyunca kazanan tarafın hep büyük ordulara sahip olduğunu belirtir. Haklıdır da, Sivastopol savaşını görmüş, Napolyon savaşlarını yaşamış biri olarak, büyük orduların zafere yakın olduğunu bilmektedir. Ama Kutuzov savunmasını da görmezden gelmektedir.

Dünyanın savaşlarda artık Kutuzov savunması gibi “cinliklere” başvurarak, düzenli orduları mahvedebileceğinin ipucunu yakaladığının farkında değildir.

Gerilla savaşları da ilhamını zaten Kutuzov savunmasıyla pekiştirmiştir.

Piyon savaşları yerini piyon savunmalarına bırakmıştır.

Artık satranç bile tek bir piyonun “geçer” piyon hale getirilmesiyle kazançlara dönüşen oyunların sergilendiği bir panayır haline gelmiştir.

Şu artık büyük önem kazanmıştır tüm dünyada: Bir ülkede artık “asker” yoktur. Bir ülke, tümüyle askerdir. Savaşlar nitelik değiştirmiştir ve topyekün hale gelmiştir.

Bu yüzden, “darbe” maskaralıklarıyla orduyu lağvetmeye, başkomutanları görevden almaya ve milletin aklını bulandırmaya kalkanlar, egemenliğini savunmak zorunda olan bir ulusun içine sürülmüş “Truva atlarıdır”. Dikkat edin, satranç tahtasının kalabalık taşlar olduğunda en tehlikeli elemanı olan At, kimi zaman rakibin rahat oynamasına olanak bile sağayacak hale gelebilir.

Günümüzde, hele 12 Eylül gibi bir vahşeti yaşamış bir ülkenin insanları olarak, kimsenin, ama hiç kimsenin “darbe” gibi bir şeyi aklına bile getirmemesi gerektiği bu günlerde yani, yapılan bunca “psikolojik” saldırının ne anlama geldiği sizce çok açık değil mi?

Bence açık.

NE İŞİN VARDI ÖĞRENCİ ÜNİFORMANLA ORALARDA

A.Mümtaz İDİL

Serap Eser, kendi yaşında bir çocuğun attığı molotof kokteyli nedeniyle 28 gün acılar içinde, ama umutla yaşadıktan sonra dün öldü.

Ölüm nedeni yanık değildi, ona bağlı organ yetmezliğiydi.

Büyük bir ihtimalle de böbrek yetmezliği.

Oysa, açık yaraları mikrop kapmıştı. Hastane mikrobu, en tehlikeli “domuz gribinden” daha tehlikelidir, böyle biline.

Bayrampaşa Devlet Hastanesi’nin koşullarında daha fazla da yaşamazdı Serap Eser.

Sırtı kalın birinin kızı olsaydı belki şimdi “rabbinin gösterdiği yerde”, Clevland’daki yanık merkezinde olur, kurtulurdu.

Yoğun bakımdan çıkarılmıştı, nedense.

Yanık için doktorlar elinden geleni yapıyordu, ama yeterli değildi.

Türkiye’deki ölümlerin çoğunun doktor ihmalinden değil, hastanelerin yetersizliğinden olduğunu bilmeyen yok.

Yani şu yeni hastane zincirlerinden birine taşınsaydı Serap Eser, hani şu beş yıldızlı otel konforundaki hastanelerden birine, yaşardı herhalde.

Ama, herşeye çok yakın duran hükümet, Serap Eser’in ölüme giden yoluna yakın durmadı.

Hiçbir devlet görevlisi aramadı, sormadı, sağlığıyla ilgilenmedi.

Her şeye rağmen açılımı savunan kimi “densizler” gibi, Tokat’ta şehit olanlara bakış açısını burada kullanmak mümkün değildi.

Neydi o, hani şu çatışmada ölenler için kullanılan sözcük, “savaş hali”…

Ama Serap Eser için onu kullanmak da mümkün değildi. Üniforması asker üniforması değildi, önlüktü. Geldiği yer kışla değildi, dersaneydi, bindiği araç askeri jip değildi, belediye otobüsüydü…

Hak etti diyenlerin gözünde bile hak etmemişti Serap Eser…

Ama ne bir devlet büyüğü ziyaretine geldi, halini sordu ne de bir hükümet büyüğü…

Acılar çekti, kalkacağından emindi, gençti ve hastalığı yenecek güçteydi…

Teknik yetersizlikten öldü.

Yok canım, ona molotof kokteyli atıp da yanmasına neden olan “özgürlük gerillalarının” suçu falan yoktu bu işte.

Mikrop kaptı, öldü işte…

Böyle “sıradan ölümler”i bahane göstererek, açılımı engellemeye çalışanlar da olacaktır kuşkusuz..

Yok artık, doğru dürüst yazı bile yazamaz hale geldi bu ülkenin insanları, okuyamaz, düşünemez, ağlayamaz, gülemez hale geldi…

Yukarıda yazılanları bile savunan olacaktır, olursa şaşmam.

Ölende kabahat bulacaklardır mutlaka.

Ne işin vardı o askeri olmayan otobüste, askeri olmayan kıyafetlerinle ve silahsız…

Değil mi?

A.Mümtaz İDİL

ahmetmumtazidil@gmail.comNe işin

SLOGANLAR YETMİYOR

Her “şehit” cenazesinin ardında ve önünde toplananlar aynı sloganı atarlar:

“Şehitler ölmez, vatan bölünmez!”

Aldıkları en iyi cevap da, “Ölenle ölünmez” olmuştur.

Şehitler gerçekten ölmüştür, vatan da bölünmek üzeredir.

Yaradı mı slogan?

Pancar üreticileri, “Şekere uzanan eller kırılsın,” diye slogan atarlar.

Kimsenin elinin kırıldığı falan yok.

Hoş, ellerinin kırılacağını bilseler de, ceplerinin dolacağından emin oldukça, buna da aldırmazlar.

Ama yok, ellerin kırıldığı falan yok.

Yaradı mı slogan?

1980 öncesinde de böyleydi bu. “Konmünistler Moskova’ya!” diye bağırırdı ülkücüler, şimdi eski tüfeklerin hepsi valizlerini tıka basa doldurmuş Moskova’ya gitmeye hazırlanıyorlar, ama gidemiyorlar.

“Mezarda emekliliğe hayır,” dediler, emekliliği bile göremeden ölenler çoğaldı.

Yaşam koşullarının iyileştirilmesi için millet sokaklara dökülse de, “it ürür kervan yürür,” mantığındaki hükümetler, sloganlarla bir yere varılmayacağını biliyorlar. Örgütlenme olmadığı sürece, sloganlar istediği kadar haykırılsın, bir arpa boyu yol gidilemeyeceği biliniyor.

Kısmen örgütlü olduğu düşünülse de, yaptırım gücü olmayan sözgelimi “şehit” vakıf ve dernekleri, klişeleşmiş sloganlarıyla var olan “can” gücünü de kaybediyorlar.

Eczacılar, “bugün kapalıyız, yarın bilmiyoruz,” sloganını her yana astılar, ama hükümetin ilaç fiyatlarını düşürmesi karşısında kendilerini haklı çıkartacak bir savunma geliştiremediler.

Sayıları çok olduğu için, kar payından aldıkları oranın düşmesi rahatsız etti onları, ama haklı oldukları konuyu bir türlü anlatmayı beceremediler.

Halk da anlamadı tabii.

İlaç fiyatlarının düşmesi halkın işine geliyor da, bu eczacılar niye böyle “burun sallıyorlar” diye de merak ediyorlar ve akıllarına tek şey geliyor: “Karları azaldığı için yapıyorlar bu eylemi.”

Oysa işin rengi bambaşka. Özel hastaneler furyası başladığında, bir çok küçük çaplı hastane açılmıştı.

Hükümete yakın çevreler için bir “deneme” girişimi olan bu hastane furyası, karlı bir iş olarak görülünce, kolları sıvadılar.

Hastane zinciri oluşturulmasına ve bunun da tek elden yürütülmesine karar verildi.

Sonra sıra bu hastanelere ilaç sağlayacak olan eczanelere gelmişti.

Yeni bir oyun sahneye kondu: İlaç fiyatları düşürüldü.

En büyük darbe de, eczanelerin ellerinde bulunan ve peşin parayla aldıkları ilaçların fiyatlarının onları zarara itecek kadar düşmesiydi.

Stoklardan zarar ettiklerinin üzerine bir de eczacılar, cirodan kaybedeceklerdi.

Bakkal dükkanı kadar sayıları çoğalan, ama bakkal dükkanı gibi “süpermarket” tehlikesi olmayan eczaneler, kör topal işlerini yürütüyorlardı.

Ama başlarına geleceklerinin farkında oldukları halde, günü kurtarma yolunu seçtiler.

Eczaneler zinciri kuracak olan çevreler de zamanın geldiğini düşünerek harekete geçtiler.

Bunun geri dönüşü yok. Yandı gülüm keten helva misali, eczaneler yavaş yavaş kapanacak ve yerini Amerikan sistemindeki “durg store”lara bırakacaklar.

Sırada optikerler var.

Gözlük satan dükkanların da perişan durumda olduklarını görmemek için kör olmak gerek. Dernekleri kulağının üzerine yatmış, başlarına geleceği bekliyor.

Bir süre sonra onlar da eyleme gidecekler, ama eczacılar kadar da şansları yok. Yani üç beş gün tüm optikçiler kapansa ne olur, kapanmasa ne olur.

Bugüne kadar “tatlı” karları vardı ve bu yüzden de baharda açan çiğdem çiçekleri gibi bir anda çoğaldılar. Öyle ki, yan yana bile dükkan açmayı göze aldılar, çünkü kar payları büyüktü.

Şimdilerde onlar da telaşlılar.

Sözleşmeler imzalanmayabilir.

Sözleşmeye tüm firmalar çağrılmayabilir.

Yeni bir optiker zinciri oluşturulabilir.

Her şey olabilir.

Sloganlarla da buna karşı durmak mümkün değil.

Ne diyeceksiniz yani, “güneş gözlüğünüz yoksa, hayat asla pembe görünmez” mi?

Ya da benzer bir saçmalık?

A.Mümtaz İDİL

ahmetmumtazidil@gmail.com